نمونه‌برداری از پوست چیست؟

واژه «نمونه‌برداری» (Biopsy) یکی از اصطلاحات پزشکی است که بسیاری از افراد با شنیدن آن، نگران می‌شوند؛ زیرا اغلب آن را با سرطان مرتبط می‌دانند.

اگرچه این تصور تا حدی درست است و متخصص پوست در صورتی که یک ضایعه پوستی مشکوک به سرطان پوست باشد، انجام نمونه‌برداری از پوست (Skin Biopsy) را توصیه می‌کند، اما این روش تشخیصی تنها برای تشخیص سرطان کاربرد ندارد. در واقع، نمونه‌برداری از پوست به متخصصان پوست کمک می‌کند تا بسیاری از بیماری‌ها و اختلالات مختلف پوستی را نیز تشخیص دهند.

اگر متخصص پوست تشخیص دهد که به نمونه‌برداری از پوست نیاز دارید، معمولاً این اقدام در همان جلسه ویزیت و در مطب انجام می‌شود و در تمام مدت انجام این روش، شما هوشیار خواهید بود.

در جریان نمونه‌برداری از پوست، متخصص پوست بخش کوچکی از بافت پوست را برمی‌دارد تا در آزمایشگاه زیر میکروسکوپ بررسی شود.

مشاهده نمونه با بزرگ‌نمایی میکروسکوپ، تنها راه تشخیص قطعی برخی از بیماری‌های پوستی است؛ از جمله:

• سرطان پوست
• عفونت‌های پوستی
• بیماری‌هایی که باعث ایجاد تاول‌های پوستی می‌شوند.

همچنین نمونه‌برداری از پوست می‌تواند به پزشک کمک کند علت ایجاد بثورات پوستی (راش) را نیز مشخص کند.

هنگام نمونه‌برداری از پوست چه مراحلی انجام می‌شود؟

۱. ضدعفونی و بی‌حس کردن محل نمونه‌برداری

پیش از انجام نمونه‌برداری، متخصص پوست محل مورد نظر را با الکل طبی یا یکی دیگر از محلول‌های ضدعفونی‌کننده تمیز و ضدعفونی می‌کند.

پس از ضدعفونی شدن پوست، پزشک با تزریق داروی بی‌حسی موضعی، ناحیه مورد نظر را بی‌حس می‌کند.

هنگام تزریق ممکن است برای چند ثانیه احساس سوزش یا گزگز داشته باشید که طبیعی است.

توضیح تصویر: متخصص پوست پیش از انجام نمونه‌برداری، ناحیه کوچکی از پوست را با تزریق داروی بی‌حسی موضعی، بی‌حس می‌کند.

۲. برداشتن تمام یا بخشی از پوست برای بررسی دقیق‌تر

روش نمونه‌برداری که متخصص پوست انتخاب می‌کند، به نوع بیماری مشکوک و همچنین اندازه ضایعه پوستی بستگی دارد.

پنج روش اصلی نمونه‌برداری از پوست عبارت‌اند از:

نمونه‌برداری تراشی (Shave Biopsy)

در نمونه‌برداری تراشی، متخصص پوست با استفاده از ابزاری که ظاهری شبیه تیغ اصلاح دارد، لایه‌ای نازک از سطح ضایعه را برمی‌دارد.

این روش تنها لایه‌های سطحی پوست را خارج می‌کند.

توضیح تصویر: انجام نمونه‌برداری تراشی توسط متخصص پوست.

نمونه‌برداری پانچ (Punch Biopsy)

اگر برای رسیدن به تشخیص، نیاز به بررسی لایه‌های عمقی‌تر پوست باشد، متخصص پوست از ابزاری لوله‌ای‌شکل به نام پانچ (Punch) استفاده می‌کند.

این وسیله عملکردی مشابه قالب برش شیرینی دارد و نمونه‌ای استوانه‌ای از پوست را خارج می‌کند.

نمونه حاصل از این روش شامل چندین لایه مختلف پوست است.

توضیح تصویر: انجام نمونه‌برداری پانچ توسط متخصص پوست.

نمونه‌برداری با قیچی (Scissors Biopsy)

این روش که با نام نمونه‌برداری اسنیپ (Snip Biopsy) نیز شناخته می‌شود، برای برداشتن ضایعات پوستی آویزان به کار می‌رود.

همان‌گونه که از نام آن مشخص است، متخصص پوست با استفاده از قیچی جراحی، ضایعه آویزان را از پوست جدا می‌کند.

توضیح تصویر: انجام نمونه‌برداری با قیچی توسط متخصص پوست.

نمونه‌برداری با کورت (Curette Biopsy)

در این روش، متخصص پوست از وسیله‌ای پزشکی به نام کورت (Curette) استفاده می‌کند تا ضایعه پوستی را بتراشد.

کورت ظاهری شبیه یک خودکار دارد که در انتهای آن یک حلقه فلزی قرار گرفته است.

در برخی موارد، برای انجام این نوع نمونه‌برداری، نیازی به تزریق داروی بی‌حسی نیست.

توضیح تصویر: استفاده از کورت برای برداشتن نمونه پوست.

نمونه‌برداری اکسیزیونال یا اینسیزیونال (Excisional / Incisional Biopsy)

اگر لازم باشد ضایعه از لایه‌های عمیق‌تر پوست برداشته شود، متخصص پوست از تیغ جراحی (Scalpel) یا تیغه جراحی منحنی استفاده می‌کند.

اگر پزشک بتواند کل ضایعه را خارج کند، این روش نمونه‌برداری اکسیزیونال (Excisional Biopsy) نام دارد.

اما اگر در زمان نمونه‌برداری تنها بخشی از ضایعه برداشته شود، به آن نمونه‌برداری اینسیزیونال (Incisional Biopsy) گفته می‌شود.

نمونه‌برداری اکسیزیونال یا پانچ همچنین ممکن است برای برداشت بافت از زیر یا اطراف ناخن دست یا پا نیز انجام شود.

توضیح تصویر: انجام نمونه‌برداری اکسیزیونال توسط متخصص پوست.

۳. مراقبت از محل نمونه‌برداری

پس از برداشتن نمونه، متخصص پوست خونریزی را متوقف کرده و در صورت نیاز از محل زخم مراقبت می‌کند.

این اقدامات ممکن است شامل موارد زیر باشد:

• اعمال فشار مستقیم روی زخم
• استفاده از داروهای بندآورنده خون
• سایر روش‌های کنترل خونریزی

اگر نمونه‌برداری به روش پانچ یا اکسیزیونال انجام شده باشد، ممکن است پزشک محل زخم را با بخیه ببندد.

توضیح تصویر: برخی بیماران پس از نمونه‌برداری از پوست به بخیه نیاز دارند.

پانسمان زخم

برای کمک به ترمیم بهتر زخم، متخصص پوست ابتدا وازلین (Petroleum Jelly) روی محل نمونه‌برداری می‌مالد و سپس آن را با پانسمان می‌پوشاند.

مرطوب و پوشیده نگه داشتن زخم به بهبود سریع‌تر آن کمک می‌کند.

توضیح تصویر: متخصص پوست پس از نمونه‌برداری، محل زخم را پانسمان می‌کند.

۴. آموزش مراقبت از زخم در منزل

متخصص پوست دستورالعمل‌های لازم برای مراقبت از زخم را در اختیار شما قرار می‌دهد.

معمولاً لازم است:

• تا زمانی که متخصص پوست توصیه کرده است، زخم را پوشیده نگه دارید.
• هر روز محل زخم را به‌آرامی تمیز کنید.
• مقدار کمی وازلین روی زخم بمالید.
• پانسمان را هر روز تعویض کنید.

مرطوب نگه داشتن زخم به تسریع روند ترمیم آن کمک می‌کند.

۵. ارسال نمونه به آزمایشگاه

نمونه پوست برداشته‌شده به آزمایشگاه ارسال می‌شود تا پزشکی آن را زیر میکروسکوپ بررسی کند.

برای تشخیص برخی از بیماری‌های پوستی، بررسی میکروسکوپی نمونه ضروری است.

درماتوپاتولوژیست (Dermatopathologist) پزشکی است که در دو حوزه بیماری‌های پوست (درماتولوژی) و آسیب‌شناسی (پاتولوژی) تخصص دارد.

متخصصان پوست همکاری نزدیکی با درماتوپاتولوژیست‌ها دارند. این متخصصان با استفاده از میکروسکوپ و سال‌ها آموزش تخصصی، نمونه پوست برداشته‌شده را بررسی کرده و بسیاری از بیماری‌های پوستی را تشخیص می‌دهند.

پس از تشخیص، درماتوپاتولوژیست گزارشی از یافته‌های پزشکی خود تهیه می‌کند.

متخصص پوست این گزارش را بررسی کرده و بر اساس آن تصمیم می‌گیرد که آیا به درمان بیشتری نیاز دارید یا خیر.

توضیح تصویر: برای تشخیص برخی بیماری‌های پوستی، بررسی نمونه زیر میکروسکوپ ضروری است.

۶. اطلاع‌رسانی نتیجه نمونه‌برداری

پس از بررسی گزارش نمونه‌برداری توسط متخصص پوست، نتیجه به شما اطلاع داده خواهد شد.

برای برخی از بیماران، همین مرحله پایان روند درمان است. برای مثال، اگر نمونه‌برداری از یک خال مشکوک انجام شده باشد و گزارش نشان دهد که ضایعه سرطانی نیست، معمولاً اقدام درمانی دیگری لازم نخواهد بود.

اگر نتیجه نشان دهد که به درمان بیشتری نیاز دارید، حتماً برای ادامه درمان، یک وقت ویزیت پیگیری با متخصص پوست خود تعیین کنید.

اگر درباره هرگونه خال، لکه یا ضایعه پوستی نگرانی دارید یا متوجه شده‌اید که ضایعه‌ای روی پوست شما در حال تغییر، خارش یا خونریزی است، در اسرع وقت برای معاینه به متخصص پوست دارای بورد تخصصی مراجعه کنید.