کشف سلول‌های افسردگی؛ مغز حرف می‌زند!

به گزارش گروه بهداشت و درمان سرطان نیوز، پژوهشگران دانشگاه مک‌گیل و مؤسسه داگلاس در کانادا موفق به شناسایی دو نوع سلول عصبی در مغز شده‌اند که در افراد مبتلا به افسردگی دچار تغییر عملکرد می‌شوند؛ کشفی بی‌سابقه که می‌تواند چشم‌انداز درمان‌های مؤثرتر برای این بیماری را متحول کند.

این مطالعه که نتایج آن در ژورنال معتبر Nature Genetics منتشر شده، نشان می‌دهد افسردگی نه‌تنها یک اختلال روانی، بلکه ریشه در تغییرات عمیق سلولی و ژنتیکی در مغز دارد.

دکتر گوستاوو تورکی، سرپرست این تحقیق، تأکید کرده است: «این نخستین‌بار است که با بررسی همزمان فعالیت ژن‌ها و نحوه تنظیم DNA، توانسته‌ایم سلول‌هایی را که مستقیماً در افسردگی نقش دارند، شناسایی کنیم. این اطلاعات به ما دید واضح‌تری از سازوکار بیماری و محل دقیق اختلال در مغز می‌دهد.»

مطالعه‌ای بی‌سابقه با استفاده از بانک مغز
این کشف از طریق بررسی نمونه‌های مغزی موجود در بانک مغز داگلاس‌بل در کانادا به دست آمده است؛ یکی از معدود مراکز در جهان که مغز‌های اهدایی از بیماران دارای اختلالات روانی را ذخیره و مطالعه می‌کند.

با بهره‌گیری از فناوری ژنومیک تک‌سلولی، محققان RNA و DNA هزاران سلول مغزی را مورد تجزیه‌وتحلیل دقیق قرار دادند. این داده‌ها از مغز‌های ۵۹ فرد مبتلا به افسردگی و ۴۱ فرد بدون سابقه اختلال روانی استخراج شده‌اند.

دو نوع سلول درگیر در افسردگی
نتایج نشان داد که دو نوع سلول خاص در مغز افراد افسرده دچار تغییرات عملکردی شده‌اند:

نورون‌های تحریکی که در تنظیم خلق‌وخو و پاسخ به استرس نقش دارند.

سلول‌های میکروگلیا که مسئول کنترل التهاب در مغز هستند.

در هر دو نوع سلول، فعالیت ژن‌ها به طور چشمگیری تغییر یافته بود؛ یافته‌ای که نشان‌دهنده اختلال در عملکرد سیستم‌های کلیدی مغزی است.

گامی رو به سوی درمان هدفمند
این تحقیق، گام مهمی در جهت درک ریشه‌های زیستی افسردگی به شمار می‌رود. به گفته دکتر تورکی، یافته‌ها نشان می‌دهد که افسردگی فراتر از یک مشکل عاطفی یا روانی ساده است و تغییرات سلولی قابل اندازه‌گیری در مغز را شامل می‌شود.

پژوهشگران اکنون قصد دارند در مرحله بعدی، بررسی کنند که این تغییرات چگونه بر عملکرد کلی مغز اثر می‌گذارند و آیا می‌توان از این اطلاعات برای توسعه درمان‌های هدفمند، شخصی‌سازی‌شده و مؤثرتر استفاده کرد یا خیر.

اهمیت جهانی
با توجه به آمار جهانی، بیش از ۲۶۴ میلیون نفر در دنیا با افسردگی دست و پنجه نرم می‌کنند. کشفی که بتواند درمان را به سطح سلولی و ژنتیکی برساند، می‌تواند فصل جدیدی در پزشکی روان‌پزشکی باز کند و امیدی تازه به میلیون‌ها نفر در سراسر جهان ببخشد.