تعاونی درمانگران اصفهان؛ فرصتی راهبردی برای تحول نظام سلامت در هفته تعاون

هفته تعاون، فرصتی مغتنم است تا با نگاهی دوباره به ظرفیت‌های این رکن اقتصاد کشور، به بازخوانی نقش آن در حل چالش‌های پیچیده جامعه بپردازیم. در این میان، یکی از حوزه‌هایی که می‌تواند با بهره‌گیری از مدل تعاونی، تحولی شگرف را تجربه کند، بخش سلامت و به‌طور خاص، ساختار تعاونی درمانگران استان اصفهان است. ظرفیت‌های این تعاونی می‌تواند پاسخی راهبردی به بسیاری از دغدغه‌های اقتصادی، حرفه‌ای و مدیریتی جامعه پزشکی و پیراپزشکی باشد که متأسفانه تاکنون کمتر مورد توجه جدی قرار گرفته است.

در بسیاری از کشور‌های پیشرفته، تعاونی‌های سلامت (Health Cooperatives) سابقه‌ای طولانی و درخشان دارند. به عنوان نمونه، در کانادا و بخش‌هایی از اروپا، تعاونی‌های چندتخصصی پزشکی، امکان گردآوری منابع، خرید تجهیزات پیشرفته با قیمت پایین‌تر، مدیریت مشترک امور اداری و مالی، و ارائه خدمات جامع‌تر به بیماران را فراهم کرده‌اند. این نهاد‌ها نه تنها هزینه‌های سربار را برای درمانگران به شدت کاهش می‌دهند، بلکه با ایجاد شبکه‌ای یکپارچه، کیفیت مراقبت‌های عرضه‌شده را از طریق مشورت‌های درون‌گروهی و کاهش پراکندگی خدمات، ارتقا می‌بخشند. سابقه عملکردی «گروه‌های پزشکی تعاونی» (Medical Group Cooperatives) در منطقه «Saskatchewan» کانادا به وضوح نشان می‌دهد که چگونه این مدل توانسته است دسترسی به خدمات تخصصی را در مناطق کمتر برخوردار بهبود بخشد و در عین حال، پایداری اقتصادی کلینیک‌ها و مطب‌های خصوصی را تضمین کند.

ظرفیت‌های مغفول‌مانده تعاونی درمانگران در اصفهان را در چند محور می‌توان بررسی کرد: اول، قدرت چانه‌زنی اقتصادی. یک تعاونی بزرگ متشکل از هزاران پزشک، دندانپزشک، داروساز و متخصصان پیراپزشکی می‌تواند با انباشت سرمایه و خرید متمرکز، ملزومات، تجهیزات و حتی دارو را با قیمت‌هایی به مراتب پایین‌تر تهیه کند. این کاهش هزینه، مستقیماً بر قیمت تمام‌شده خدمات تأثیر گذاشته و هم برای ارائه‌دهنده و هم برای مصرف‌کننده منفعت ایجاد می‌کند.

دوم، ایجاد پلتفرم‌های مدیریت مشترک است. بسیاری از درمانگران، زمان و انرژی ارزشمند خود را صرف امور اداری پیچیده، بازاریابی، مدیریت مالی و IT می‌کنند. این  تعاونی می‌تواند با ایجاد دفاتر مدیریت مرکزی، این خدمات را به صورت حرفه‌ای و با صرفه‌جویی ناشی از مقیاس، به همه اعضا ارائه دهد و آنان را برای تمرکز بر هسته اصلی کار، یعنی درمان بیمار، یاری نماید.

سوم، و شاید مهم‌تر، ظرفیت تحقیق، توسعه و آموزش است. یک تعاونی قدرتمند می‌تواند با اختصاص بخشی از درآمد‌های مشترک، صندوقی برای پژوهش‌های کاربردی، برگزاری دوره‌های بازآموزی و به‌روزرسانی دانش اعضا، و حتی توسعه فناوری‌های سلامت محور (Health Tech) ایجاد کند. این امر منجر به ارتقای کیفی مستمر خدمات و تقویت جایگاه علمی درمانگران اصفهان در سطح ملی و حتی بین‌المللی خواهد شد.

در پایان باید تأکید کرد که ارتقا عملکرد تعاونی درمانگران اصفهان، نیازمند بازسازی اعتماد عمومی جامعه پزشکی و سهامداران، حمایت نهاد‌های سیاست‌گذار مانند اداره تعاون و همراهی موثر و مداوم نظام پزشکی به عنوان برآیند خرد جمعی جامعه پزشکی و دارنده بیشترین بلوک سهام این تعاونی، و همچنین تدوین مدل‌های کسب‌وکار دقیق و بومی‌شده و مبتنی بر واقعیت است.

این مسیر، اگرچه چالش‌برانگیز به نظر می‌رسد، اما تنها راه تبدیل تهدید‌های پراکندگی و رقابت ناسالم فعلی به فرصتی برای ایجاد اکوسیستمی منسجم، قدرتمند و پیشرو در عرصه سلامت است. هفته تعاون می‌تواند نقطه آغازی برای گفتمان‌سازی و حرکت در مسیری باشد که ضمن حفظ شان جامعه پزشکی کلیدی برای حل مشکلات روزانه جامعه پزشکی باشد.

دکتر پوریا عادلی متخصص رادیوانکولوژی