هشتم می؛ روز جهانی هلال احمر: سنگر همبستگی در نظام سلامت

در تقویم جهانی، هشتم می نه فقط یک یادبود، که نماد زنده‌ای از "انسانیت در عمل" است. جمعیت‌های هلال احمر و صلیب سرخ در سراسر جهان ثابت کرده‌اند که سلامت واقعی فراتر از دیوارهای بیمارستان‌ها معنا می‌یابد. به عنوان فعال حوزه سلامت و عضوی از جامعه پزشکی، بارها شاهد بوده‌ام که چگونه این نهاد بین‌المللی در بحران‌ترین لحظات، تبدیل به ستون فقرات نظام سلامت شده است.

سازمانی با DNA سلامت محور

هلال احمر در ایران و جهان سه نقش کلیدی در نظام سلامت ایفا می‌کند:
۱. پاسخگویی فوری به بحران‌ها: از زلزله کرمانشاه تا سیل گلستان
۲. پل ارتباطی خدمات سلامت: در مناطق محروم و مرزی
۳. پیش‌قراول آموزش همگانی: از کمک‌های اولیه تا پیشگیری از بیماری‌ها

در دوران کاری خود بارها به عینه مشاهده کرده‌ایم که چگونه همکاری این نهاد با جامعه پزشکی توانسته برکات بی‌شماری داشته باشد. برنامه‌های مشترک واکسیناسیون، غربالگری‌های سرپایی و آموزش‌های تخصصی به بهورزان نمونه‌هایی از این همکاری‌های مؤثر است.

درس‌هایی از پاندمی؛ وقتی هلال احمر خط مقدم شد

کووید-۱۹ به ما آموخت که نظام‌های سلامت سنتی به تنهایی قادر به مدیریت بحران‌های گسترده نیستند. در این میان، هلال احمر با ویژگی‌های منحصر به فردش:

• شبکه عظیم داوطلبان آموزش‌دیده

• توان لجستیکی فوق‌العاده

• چابکی در تصمیم‌گیری

تبدیل به بازوی توانمند وزارت بهداشت خواهد شد. آمارها نشان می‌دهد در اوج پاندمی، بیش از ۴۰ درصد واکسیناسیون کشور توسط این نهاد انجام شد.

مدل یکپارچه‌سازی خدمات

تجربه بین‌المللی نشان داده است موفق‌ترین نظام‌های سلامت آن‌هایی هستند که بتوانند ظرفیت‌های هلال احمر را به خوبی یکپارچه کنند. این مدل در ایران نیز می‌تواند با:

• ایجاد سامانه‌های مشترک اطلاعاتی

• استانداردسازی پروتکل‌های مشترک

• آموزش‌های تخصصی به داوطلبان

ارتقا یابد. این همگرایی می‌تواند ضریب ایمنی سلامت جامعه را تا ۷۰ درصد افزایش دهد.

عدالت سلامت؛ مأموریت ناتمام

در بررسی‌های میدانی، به وضوح مشاهده می‌شود که مناطق محروم بیشترین بهره را از خدمات هلال احمر می‌برند. برنامه‌هایی مانند:

• کاروان‌های سلامت سیار

• بانک خون روستایی

• واحدهای دندانپزشکی سیار

نمونه‌های بارزی از تلاش برای تحقق عدالت در سلامت هستند.

سخن پایانی: سلامت، مسئولیت جمعی

هلال احمر به ما می‌آموزد که سلامت فقط وظیفه دولت و پزشکان نیست، بلکه مسئولیتی جمعی است. در شرایطی که جهان با چالش‌های جدیدی مانند تغییرات اقلیمی و بیماری‌های نوپدید روبه‌روست، این نهاد بیش از پیش اهمیت می‌یابد.

به عنوان عضو جامعه پزشکی از همه همکارانم دعوت می‌کنم با مشارکت فعال در برنامه‌های هلال احمر، گام‌های عملی‌تری در جهت ارتقای سلامت جامعه برداریم. بیایید در سال جاری با اهدای حداقل دو ساعت از وقت ماهانه خود به آموزش کمک‌های اولیه به مردم، سهمی در این حرکت بزرگ داشته باشیم.

نویسنده: دکتر پوریا عادلی، استراتژیست حوزه سلامت