لزوم توجه مدیریت بیمارستان‌ها و مراکز درمانی به مدیریت نیروی انسانی

به گزارش گروه بهداشت و درمان سرطان نیوز، برای حصول به نتیجه و دستیابی به چشم انداز‌های هر سازمانی توجه به مقوله نیروی انسانی ضروری است و می‌تواند ضامن دستیابی به اهداف استراتژیک هر سازمانی باشد. در واقع مدیریت منابع انسانی را می‌توان هنر پیوند زدن عملکرد فردی افراد با عملکرد و اهداف کل سازمان تعریف نمود.

تاریخچه شکل گیری مدیریت نیروی انسانی را شاید بتوان به قدمت تاریخ انسان دانست و اولین اسناد و مدارک مربوط به آن را باید در کتیبه‌های تخت جمشید، یا پاپیروس‌های مصری و حتی قبل از آن جست‌و‌جو نمود، ولی نگاه نوین به مبحث مدیریت منابع انسانی بیش از همه مربوط به دوره رنسانس صنعتی اروپا و متفکرانی همچون آدام اسمیت و فردریک وینسلو تیلور است.

فردریک وینسلو تیلور مهندس مکانیک آمریکایی که به عنوان پدرمدیریت علمی جهان شناخته می‌شود معتقد بود که بهترین راه انجام کار انتخاب شایسته‌ترین افراد و سپس آموزش آنهاست. این جمله را شاید بتوان یکی از سنگ‌های اصلی بنا مدیریت منابع انسانی دانست که فرآیند آن از جذب صحیح و مناسب کارکنان شروع شده و این فرآیند با آموزش‌های صحیح پیش از جذب، حین خدمت و پایش دقیق کارکنان ادامه می‌یابد.

توجه به بحث مدیریت منابع انسانی در مراکز درمانی و بیمارستانی از اهمیت دوچندانی برخوردار است چرا که نگاهی به سرمایه‌ها و داشته‌های مراکز درمانی از جمله زمین، ساختمان، تجهیزات بیمارستانی و نیروی انسانی نشان می‌دهد که تمامی داشته‌ها و سرمایه‌های این مراکز به جز نیروی انسانی قابل تقلید و کپی برداری توسط رقبا بوده و فنا یا بقای این مجموعه‌ها را وجود یا عدم وجود نیروی انسانی متخصص و متعهد به ارزش‌های سازمانی رقم خواهد زد و از این رو بحث مدیریت منابع انسانی در بیمارستان‌ها یک مقوله استراتژیک محسوب می‌شود.

در رقابت نفس گیری که امروزه در بین مراکز درمانی جریان دارد، مجموعه‌ای موفق خواهد بود که خدمت مناسب را در زمان مناسب خود ارائه دهد و این موضوع جز با به کارگیری نیروی انسانی متخصص در کنار تکنولوژی‌های متناسب و به روز میسر نمی‌شود چنانچه بار‌ها دیده شده است که مراکز درمانی به پشتوانه امکانات سخت افزاری خود از اهمیت نیروی انسانی غافل شده‌اند و رقبای آنها با ایجاد امکانات سخت افزاری مشابه و حتی برتر با جذب نیروی انسانی متخصص توانسته‌اند نقاط قوت آنها را به نقاط ضعف تبدیل نمایند و مدیران این مرکز زمانی به اهمیت موضوع پی برده‌اند که دیگر فرصتی برای جبران خسارات وارده وجود نداشته است.

بحث مدیریت منابع انسانی در بیمارستان‌ها با چالش‌هایی جدا از سایر صنایع رو‌به‌رو است که توجهات خاص خود را طلب می‌کند این چالش‌ها بیشتر از هر چیزی به علت تنوع و هتروژنی موجود در کارکنان بیمارستان‌ها و مراکز درمانی است که شامل تنوع‌های جنسی، نسلی و تحصیلاتی است. در مورد تنوع جنسی در محیط‌های بیمارستانی، دیدگاه‌های سنتی و قدیمی در خصوص برخی از شغل‌ها و مهارت‌ها باعث شده است که در اذهان کارکنان و بیماران این موضوع تداعی گردد که برخی شغل‌ها مختص به یک جنس خاص بوده و یا در برخی تخصص‌ها مهارت یک جنس خاص بیشتر است که اصلاح این دیدگاه و پرهیز از نگاه جنسیتی در محیط کار از وظایف مدیران بیمارستان و مدیران منابع انسانی است و مدیران بیمارستان وظیفه دارند با ایجاد محیطی سالم و به دور از نگاه‌های جنسیتی زمینه ساز رشد و تعالی استعداد‌ها و توانایی‌های کارکنان باشند.

موضوع دیگری که بعضا در مدیریت بیمارستان‌ها میتواند تبدیل به چالش گردد وجود تنوع و هتروژنی در نیرو‌ها شاغل در بیمارستان از نظر سنی و نسلی است بطوری که معمولا سه نسل از افراد به طور همزمان در بیمارستان‌ها مشغول به کار هستند و وجود این افراد در کنار هم که معمولا با ارزش‌ها و فرهنگ‌های مختلف تربیت شده‌اند، میطلبد که مدیران منابع انسانی بتوانند با ایجاد جوی دوستانه و احترام آمیز زمینه ساز انتقال تجربیات و مهارت‌های بین نسلی در بین این افراد باشند.

بیمارستان‌ها و مراکز درمانی از نظر به کارگیری نیرو‌های کار با سطح تحصیلی وآموزشی متفاوت تقریبا در بین تمامی سازمان‌های دیگر منحصر‌به‌فرد هستند و به طور همزمان از نیرو‌های خدماتی تا پزشکان فوق تخصص در یک مرکز درمانی مشغول به کار هستند، که لزوما ممکن است نیرو‌های با سطح تخصص پایین‌تر طبق چارت سازمانی موظف به پاسخگویی به نیرو‌های متخصص نباشند که این موضوع خود بعضا تبدیل به چالش‌هایی در مدیریت بیمارستانی می‌شود که نشانگر لزوم توجه مدیران و منابع انسانی بیمارستان‌ها به این موضوع و تدوین چارت‌های سازمانی متناسب با جنس و نوع خدمات ارائه شده در بیمارستان‌ها است.

نویسنده: دکتر پوریا عادلی متخصص رادیو انکولوژی (سرطان شناس)