اپیدمی «آبله میمونی»؛ از اولین موارد ابتلا تا واکسیناسیون

از ظهور ام‌پاکس در سال ۱۹۷۰ تا اپیدمی‌های اخیر در آفریقا و هشدارهای جدید سازمان جهانی بهداشت؛ بررسی تاریخچه، شیوع و تلاش‌های بین‌المللی برای کنترل این بیماری ویروسی.

کد خبر: ۱۵۸۶۸

به گزارش گروه بهداشت و درمان سرطان نیوز، از زمانی که بیماری ام‌پاکس یا همان آبله میمونی برای اولین بار در سال ۱۹۷۰ در انسان ظاهر شد، چندین اپیدمی عمدتاً در آفریقا رخ داده است. این بیماری از طریق تماس فیزیکی نزدیک با افراد یا حیوانات آلوده منتقل می‌شود و علائمی مانند تب، دردهای عضلانی و ضایعات پوستی دردناک را به همراه دارد.

تاریخچه ام‌پاکس

کشف اولیه (۱۹۵۸)

این بیماری در سال ۱۹۵۸ برای اولین بار در یک میمون کشف شد.
ام‌پاکس به ویروس کشنده آبله که در سال ۱۹۸۰ ریشه‌کن شد، مرتبط است اما بسیار کمتر باعث بیماری شدید می‌شود.

تغییر نام به ام‌پاکس

در نوامبر ۲۰۲۲، سازمان جهانی بهداشت (WHO) اعلام کرد که برای کاهش انگ اجتماعی، نام بیماری از "آبله میمونی" به "ام‌پاکس" تغییر یافته است.

اپیدمی‌های مهم

۱۹۷۰: اولین مورد انسانی

اولین شناسایی در انسان در جمهوری دموکراتیک کنگو.
دو سویه اصلی ویروس: کلاد ۱ (Clade I) و کلاد ۲ (Clade II).

۲۰۰۳: اولین شیوع در خارج از آفریقا

ظاهر شدن بیماری در ایالات متحده.
انتقال از جوندگان وارداتی از غنا به سگ‌های اهلی.
مرکز کنترل و پیشگیری از بیماری‌های ایالات متحده (CDC) ۸۷ مورد را گزارش کرد بدون هیچ مرگی.

۲۰۱۷: اپیدمی در نیجریه

شیوع بزرگ با بیش از ۲۰۰ مورد تأیید شده و نرخ مرگ و میر حدود ۳ درصد.
موارد پراکنده در کشورهای دیگر از جمله انگلستان، سنگاپور و ایالات متحده گزارش شد.

مِی ۲۰۲۲: افزایش موارد جهانی

گسترش کلاد ۲ در سراسر جهان، به ویژه در میان مردانی که با مردان دیگر رابطه جنسی دارند.
در ژوئیه ۲۰۲۲، WHO وضعیت اضطراری بهداشت عمومی با نگرانی بین‌المللی اعلام کرد.
با اقدامات واکسیناسیون و آگاهی‌بخشی، تعداد موارد کاهش یافت و وضعیت اضطراری در مِی ۲۰۲۳ لغو شد.

بیشتر بخوانید

آبله میمونی؛ چالشی نوپدید برای دنیا

هشدارهای جدید در سال ۲۰۲۴

اپیدمی جدید در جمهوری دموکراتیک کنگو

ظهور سویه جدیدی به نام Clade I b که کودکان را تحت تأثیر قرار می‌دهد.
موارد ابتلا به Clade I b در بوروندی، کنیا، رواندا و اوگاندا نیز گزارش شده است.
WHO در اواسط آگوست وضعیت اضطراری بین‌المللی دیگری اعلام کرد.

آمار و اقدامات کنونی

جمهوری دموکراتیک کنگو: بیش از ۳۰,۰۰۰ مورد ابتلا و ۹۸۸ مرگ از ژانویه تاکنون.
طبق گزارش اتحادیه آفریقا تا ۳ اکتبر ۲۰۲۴، حدود ۳۴,۲۹۷ مورد در ۱۶ کشور ثبت شده است.
آغاز اولین کمپین واکسیناسیون در ۱۷ سپتامبر در رواندا.
کمپین واکسیناسیون در جمهوری دموکراتیک کنگو از ۵ اکتبر شروع شده است.

اقدامات سازمان جهانی بهداشت

WHO استفاده از اولین آزمایش تشخیصی ام‌پاکس را تأیید کرده است.
این آزمایش با نام Alinity m MPXV امکان تشخیص ویروس از سواب‌های گرفته شده از ضایعات انسانی را فراهم می‌کند.

نتیجه‌گیری

با توجه به شیوع‌های جدید ام‌پاکس و ظهور سویه‌های تازه، هشدارهای جدید WHO و اقدامات پیشگیرانه مانند واکسیناسیون و تشخیص سریع، برای کنترل این بیماری ضروری است.