ضدآفتاب را چگونه و هر چند ساعت استفاده کنیم؟ توصیه‌های مهم برای پیشگیری از آفتاب‌سوختگی

در  فصل تابستان و با افزایش شدت تابش نور خورشید، توجه به سلامت پوست و پیشگیری از آفتاب‌سوختگی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. استفاده صحیح و منظم از کرم ضدآفتاب یکی از مؤثرترین راه‌های محافظت از پوست در برابر اشعه‌های مضر خورشید است.

در همین زمینه، با دکتر یداله سهرابی، عضو شورای عالی نظام پزشکی و عضو هیأت‌مدیره انجمن داروسازان ایران، درباره نحوه صحیح استفاده از کرم‌های ضدآفتاب و راهکارهای پیشگیری از آفتاب‌سوختگی گفت‌وگو کرده‌ایم.

 آقای دکتر، چرا استفاده از ضدآفتاب در فصل تابستان اهمیت بیشتری پیدا می‌کند؟

در ماه‌های گرم سال، به‌ویژه در ساعات میانی روز، میزان تابش اشعه فرابنفش خورشید افزایش می‌یابد و قرار گرفتن طولانی‌مدت در معرض این اشعه می‌تواند موجب آفتاب‌سوختگی، التهاب و آسیب پوستی شود. بنابراین استفاده از ضدآفتاب باید به عنوان بخشی از مراقبت روزانه از پوست مورد توجه قرار گیرد و صرفاً به روزهای بسیار گرم یا زمانی که فرد قصد رفتن به ساحل دارد محدود نشود.

هنگام انتخاب یک کرم ضدآفتاب مناسب باید به چه نکاتی توجه کنیم؟

بهتر است ضدآفتابی انتخاب شود که دارای SPF حداقل ۳۰ و ترجیحاً SPF ۵۰ باشد و از پوست در برابر هر دو نوع اشعه UVA و UVB محافظت کند. همچنین انتخاب فرآورده متناسب با نوع پوست، سن و شرایط فرد اهمیت دارد. برای افرادی که پوست چرب دارند، فرآورده‌های فاقد چربی و غیرکومدون‌زا می‌تواند انتخاب مناسب‌تری باشد.

 ضدآفتاب را چه زمانی و به چه مقدار باید استفاده کرد؟

ضدآفتاب بهتر است حدود ۱۵ تا ۳۰ دقیقه پیش از قرار گرفتن در معرض نور خورشید روی پوست استفاده شود. نکته مهم این است که مقدار کافی مصرف شود؛ زیرا استفاده از مقدار بسیار کم، میزان محافظت واقعی را کاهش می‌دهد. برای صورت و گردن معمولاً حدود دو بند انگشت ضدآفتاب مقدار مناسبی است.

 آیا یک بار استفاده از ضدآفتاب در ابتدای روز کافی است؟

خیر. در شرایط معمول، ضدآفتاب باید تقریباً هر دو ساعت یک‌بار تجدید شود. همچنین پس از شنا، شست‌وشوی پوست یا تعریق شدید، حتی اگر محصول مقاوم به آب باشد، نیاز به تجدید ضدآفتاب وجود دارد.

آیا استفاده از ضدآفتاب به‌تنهایی می‌تواند از آفتاب‌سوختگی جلوگیری کند؟

ضدآفتاب بسیار مهم است، اما نباید آن را تنها راه محافظت در برابر نور خورشید دانست. توصیه می‌شود در ساعات اوج تابش، تا حد امکان از قرار گرفتن مستقیم در معرض نور خورشید پرهیز شود. استفاده از کلاه لبه‌دار، عینک آفتابی استاندارد، لباس مناسب و قرار گرفتن در سایه نیز می‌تواند میزان مواجهه پوست با اشعه فرابنفش را کاهش دهد.

 آیا در فصل‌های سرد سال نیز باید از ضدآفتاب استفاده کرد؟

بله. آسیب ناشی از اشعه فرابنفش فقط مختص تابستان نیست. میزان مواجهه با اشعه UV در فصل‌های مختلف متفاوت است و در شرایطی مانند ارتفاعات، مناطق برفی یا هنگام فعالیت طولانی‌مدت در فضای باز نیز اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. بنابراین افرادی که روزانه در معرض نور خورشید قرار دارند، بهتر است استفاده از ضدآفتاب را به یک عادت روزانه تبدیل کنند.

 اگر فرد دچار آفتاب‌سوختگی شد، چه اقدامی باید انجام دهد؟

اولین اقدام، قطع تماس با نور خورشید و خنک نگه داشتن پوست است. می‌توان از کمپرس خنک و مرطوب‌کننده‌های مناسب برای کاهش ناراحتی استفاده کرد و مصرف مایعات را افزایش داد. در صورت ایجاد تاول‌های گسترده، درد شدید، تب یا علائم شدید، لازم است فرد برای ارزیابی و درمان مناسب به پزشک مراجعه کند.

دکتر سهرابی در پایان تأکید کرد: «محافظت از پوست در برابر نور خورشید یک اقدام فصلی نیست و بهتر است در تمام طول سال مورد توجه قرار گیرد. استفاده صحیح و منظم از ضدآفتاب در کنار کاهش تماس مستقیم با نور خورشید، استفاده از پوشش مناسب و رعایت سایر اصول محافظتی، نقش مهمی در حفظ سلامت پوست دارد.