تأثیر درگیری غدد لنفاوی آگزیلا بر بقا و پیش‌آگهی سرطان پستان

یک مطالعه گذشته‌نگر در مرکز تحقیقات سرطان دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، با بررسی اطلاعات ۳۳۹۹ بیمار مبتلا به سرطان پستان، ارتباط میان تعداد غدد لنفاوی آگزیلاری درگیر، ویژگی‌های تومور و میزان بقای بیماران را ارزیابی کرده است. نتایج این پژوهش نشان می‌دهد افزایش تعداد لنف‌نودهای درگیر با کاهش بقای کلی و بقای بدون بیماری و افزایش خطر عود و مرگ همراه است.

روش مطالعه و طبقه‌بندی بیماران بر اساس درگیری غدد لنفاوی

در این مطالعه گذشته‌نگر، اطلاعات ۳۳۹۹ بیمار مبتلا به سرطان پستان که بین سال‌های ۱۹۹۱ تا ۲۰۲۲ تحت جراحی قرار گرفته بودند، بررسی شد.

بیماران بر اساس تعداد غدد لنفاوی آگزیلاری درگیر به چهار گروه تقسیم شدند:

• pN0: بدون درگیری غدد لنفاوی

• pN1: درگیری یک تا سه غده لنفاوی

• pN2: درگیری چهار تا ۹ غده لنفاوی

• pN3: درگیری ۱۰ غده لنفاوی یا بیشتر

بر اساس نتایج، ۴۹٫۱ درصد بیماران در گروه pN0 قرار داشتند. سهم گروه‌های pN1، pN2 و pN3 نیز به‌ترتیب ۲۶٫۳، ۱۳٫۱ و ۶٫۴ درصد بود.

این یافته‌ها نشان می‌دهد بیش از نیمی از بیماران بررسی‌شده دست‌کم یک غده لنفاوی درگیر داشته‌اند.

افزایش تعداد لنف‌نودهای درگیر با کاهش بقای بیماران همراه است

یکی از مهم‌ترین یافته‌های پژوهش، ارتباط میان افزایش تعداد غدد لنفاوی درگیر و کاهش مدت بقا بود.

میانگین بقای بدون بیماری (DFS) در بیماران گروه pN0 برابر با ۱۵۴ ماه گزارش شد؛ درحالی‌که این میزان در گروه pN3 به ۱۰۱ ماه کاهش یافت.

همچنین میانگین بقای کلی (OS) از ۱۶۵ ماه در گروه بدون درگیری غدد لنفاوی به ۱۱۸ ماه در گروه دارای ۱۰ غده لنفاوی درگیر یا بیشتر رسید.

این نتایج نشان می‌دهد وضعیت غدد لنفاوی آگزیلاری می‌تواند اطلاعات مهمی درباره پیش‌آگهی بیماران مبتلا به سرطان پستان فراهم کند.

خطر عود و مرگ با افزایش درگیری غدد لنفاوی افزایش می‌یابد

تحلیل داده‌ها نشان داد افزایش تعداد غدد لنفاوی درگیر با افزایش خطر بازگشت بیماری و مرگ همراه است.

بر اساس نتایج گزارش‌شده:

• خطر عود بیماری در گروه‌های pN1، pN2 و pN3 به‌ترتیب ۱٫۳۰، ۴٫۸۴ و ۷٫۰۳ بود.

• خطر مرگ نیز در همین گروه‌ها به‌ترتیب ۱٫۳۹، ۳٫۷۲ و ۵٫۶۱ گزارش شد.

این ارقام در مقایسه با گروه مرجع مطالعه، یعنی pN0، بیانگر افزایش تدریجی خطر با بالا رفتن تعداد غدد لنفاوی درگیر هستند.

ارتباط ویژگی‌های زیستی تومور با وضعیت غدد لنفاوی

پژوهشگران همچنین ارتباط میان ویژگی‌های تومور و وضعیت غدد لنفاوی آگزیلاری را بررسی کردند.

نتایج نشان داد وضعیت گیرنده‌های استروژن (ER) و پروژسترون (PR)، وضعیت HER2، نوع بافت‌شناسی و درجه تومور با وضعیت درگیری غدد لنفاوی ارتباط معنادار آماری داشتند.

در گروه pN3، موارد دارای گیرنده‌های ER و PR مثبت کمتر و موارد ER/PR منفی و HER2 مثبت بیشتر گزارش شدند.

همچنین کارسینوم داکتال مهاجم، شایع‌ترین نوع بافت‌شناسی در میان بیماران بود.

این یافته‌ها بر ارتباط میان ویژگی‌های زیستی تومور و میزان گسترش بیماری به غدد لنفاوی تأکید می‌کنند.

عوامل مؤثر بر بقای کلی و بقای بدون بیماری

در تحلیل چندمتغیره پژوهش، برخی ویژگی‌های فردی و بالینی بیماران نیز با پیامدهای بقا ارتباط داشتند.

بر اساس نتایج:

• درجه تومور، وضعیت تأهل و سطح تحصیلات با بقای بدون بیماری ارتباط داشتند.

• سن هنگام تشخیص، سابقه خانوادگی، مرحله بیماری، عود، وضعیت تأهل و سطح تحصیلات بر بقای کلی تأثیرگذار بودند.

همچنین بیماران متأهل و افرادی با تحصیلات دانشگاهی، در این مطالعه وضعیت بقای بهتری داشتند.

البته مشاهده چنین ارتباط‌هایی به‌تنهایی به معنای اثبات رابطه علت و معلولی نیست و تفسیر آن‌ها باید با در نظر گرفتن عوامل اجتماعی، اقتصادی و بالینی انجام شود.

محدودیت‌های مطالعه و ضرورت تفسیر محتاطانه نتایج

با وجود حجم نمونه قابل‌توجه، نتایج این پژوهش باید با توجه به چند محدودیت تفسیر شوند.

از جمله محدودیت‌های گزارش‌شده می‌توان به نقص اطلاعات، ثبت نادقیق وضعیت غدد لنفاوی، تک‌مرکزی بودن مطالعه، نبود داده‌های ژنتیکی و تغییر رژیم‌های درمانی در طول دوره ۱۹۹۱ تا ۲۰۲۲ اشاره کرد.

تغییر استانداردهای تشخیص و درمان سرطان پستان طی بیش از سه دهه نیز می‌تواند بر مقایسه پیامدهای بیماران در دوره‌های مختلف اثر بگذارد.

بنابراین، تعمیم نتایج به تمام بیماران مبتلا به سرطان پستان باید با احتیاط انجام شود.

جمع‌بندی؛ چرا ارزیابی دقیق غدد لنفاوی در سرطان پستان اهمیت دارد؟

نتایج این مطالعه نشان می‌دهد تعداد غدد لنفاوی آگزیلاری درگیر یکی از شاخص‌های مهم در ارزیابی پیش‌آگهی بیماران مبتلا به سرطان پستان است. افزایش تعداد لنف‌نودهای درگیر با کاهش بقای کلی و بدون بیماری و افزایش خطر عود و مرگ همراه بود.

این یافته‌ها اهمیت ارزیابی دقیق وضعیت غدد لنفاوی در زمان جراحی، مرحله‌بندی صحیح بیماری و پیگیری نزدیک‌تر بیمارانی را که درگیری لنفاوی گسترده‌تری دارند، برجسته می‌کند.

در نهایت، وضعیت غدد لنفاوی باید در کنار ویژگی‌های زیستی تومور، مرحله بیماری و شرایط فردی بیمار برای تصمیم‌گیری درمانی و ارزیابی پیش‌آگهی مورد توجه قرار گیرد.