دارورسانی موضعی سرطان با CEB-01؛ رویکردی نوین برای کاهش عود و سمیت درمان

یکی از چالش‌های مهم در درمان تومورهای جامد، به‌ویژه تومورهایی با خطر بالای عود موضعی، دستیابی به غلظت مؤثر دارو در بستر تومور و هم‌زمان کاهش سمیت سیستمیک است. CEB-01 یک سامانه نوین دارورسانی موضعی است که با استفاده از نانوالیاف مبتنی بر پلیمر زیست‌تخریب‌پذیر و زیست‌سازگار PLGA، داروی SN-38 ــ متابولیت فعال و بسیار قوی ایرینوتکان ــ را مستقیماً در بستر جراحی آزاد می‌کند.

این غشاء پس از برداشت تومور در محل جراحی قرار گرفته و طی حدود ۲۸ روز، دارو را به‌صورت تدریجی آزاد می‌کند. هدف اصلی این فناوری، افزایش مواجهه دارویی در محل تومور و کاهش مواجهه سیستمیک است؛ رویکردی که می‌تواند در تومورهای با ریسک بالای عود موضعی اهمیت ویژه‌ای داشته باشد.

در نخستین کارآزمایی بالینی فاز یک در بیماران مبتلا به سارکوم رتروپریتوئن ، نتایج منتشرشده در Annals of Surgical Oncology در سال ۲۰۲۶، شواهد اولیه‌ای از امکان‌پذیری و تحمل‌پذیری این روش ارائه کرد. در گروه دریافت‌کننده دوز توصیه‌شده ۱۸ میلی‌گرم، طی پیگیری میانه ۹/۱ ماه، عود موضعی مشاهده نشد و تنها یک مورد عارضه درجه ۳ یا بالاتر گزارش شد. همچنین، حداکثر غلظت سیستمیک SN-38 حدود ۲۰ تا ۷۰ برابر کمتر از مواجهه وریدی گزارش شد.

با وجود این نتایج امیدوارکننده، باید توجه داشت که مطالعه فاز یک برای اثبات قطعی اثربخشی یا برتری درمانی کافی نیست و ارزیابی دقیق جایگاه CEB-01 به مطالعات بزرگ‌تر و با پیگیری طولانی‌تر نیاز دارد.

در حال حاضر، بررسی این فناوری در بدخیمی‌های دیگری از جمله سرطان پانکراس قابل عمل  در حال توسعه است و کاربردهای احتمالی آن در برخی تومورهای  شکمی کودکان نیز مورد توجه قرار گرفته است.

در صورت تأیید نتایج اولیه، CEB-01 می‌تواند نمونه‌ای از حرکت انکولوژی به سمت دارورسانی موضعی، کنترل‌شده و هدفمند باشد؛ رویکردی که در آینده ممکن است به‌عنوان مکمل جراحی، در کاهش عود موضعی و بهبود پیامدهای درمانی بیماران نقش داشته باشد.