انزالوتامید افق تازه‌ای در درمان عود بیوشیمیایی سرطان پروستات

مقاله‌ای با عنوان "نتایج بهبودیافته با انزالوتامید در عود بیوشیمیایی سرطان پروستات " توسط گروهی از پژوهشگران به رهبری دکتر استفن جی. فریدلند در شماره ۱۹ اکتبر ۲۰۲۳ مجله معتبر نیوانگلند ژورنال مدیسین (NEJM) به چاپ رسیده و در آگوست ۲۰۲۵آپدیت شده است. 

این مطالعه بین‌المللی که با نام EMBARK شناخته می‌شود، در ۲۴۴ مرکز در ۱۷ کشور مختلف انجام شده و توسط شرکت‌های فایزر و آستلاس فارما حمایت مالی شده است.این کارآزمایی بالینی فاز ۳ بر روی بیماران مبتلا به سرطان پروستات که پس از درمان اولیه (مانند پروستاتکتومی یا پرتودرمانی) با عود بیوشیمیایی پرخطر مواجه شده بودند، متمرکز بود. عود بیوشیمیایی پرخطر به شرایطی اطلاق می‌شود که زمان دوبرابر شدن آنتی‌ژن اختصاصی پروستات (PSA) بیمار برابر یا کمتر از ۹ ماه باشد. این بیماران در معرض خطر بالایی برای پیشرفت بیماری به سمت متاستاز و مرگ ناشی از سرطان هستند.

در این مطالعه، ۱۰۶۸ بیمار به طور تصادفی در سه گروه درمانی قرار گرفتند: گروه اول ترکیب انزالوتامید (۱۶۰ میلی‌گرم روزانه) به همراه لوپرولید (تزریق هر ۱۲ هفته)، گروه دوم لوپرولید به همراه دارونما، و گروه سوم انزالوتامید به تنهایی (مونوتراپی). هدف اصلی، مقایسه "بقای بدون متاستاز" (مدت زمان تا ظهور متاستاز در تصویربرداری یا مرگ به هر علت) بین گروه ترکیبی و گروه لوپرولید به تنهایی بود.

پس از پیگیری متوسط ۶۰.۷ ماه، نتایج نشان داد که درمان ترکیبی انزالوتامید و لوپرولید به طور قابل توجهی مؤثرتر از لوپرولید به تنهایی است. نرخ بقای بدون متاستاز در ۵ سال در گروه ترکیبی ۸۷.۳٪ و در گروه لوپرولید به تنهایی ۷۱.۴٪ بود. این به معنای کاهش  خطر پیشرفت به متاستاز یا مرگ در گروه ترکیبی بود. جالب توجه اینکه، انزالوتامید به تنهایی نیز نسبت به لوپرولید به تنهایی برتری نشان داد و با نرخ بقای بدون متاستاز ۸۰٪ در ۵ سال، منجر به کاهش خطر شد.

نتایج در سایر اهداف  ثانویه مطالعه نیز همسو بود. هر دو رژیم حاوی انزالوتامید، زمان تا پیشرفت PSA و زمان تا نیاز به شروع درمان ضدسرطان جدید را به طور معناداری در مقایسه با لوپرولید به تنهایی افزایش دادند. همچنین، یک تحلیل میانی از بقای کلی نشان داد که درمان ترکیبی منجر به کاهش ۴۱٪ی خطر مرگ در مقایسه با لوپرولید به تنهایی شده است، اگرچه داده‌های بقای کلی هنوز نهایی نشده بودند.

از جنبه ایمنی، پروفایل عوارض جانبی انزالوتامید با مطالعات قبلی مطابقت داشت و هیچ علامت هشداردهنده جدیدی مشاهده نشد. شایع‌ترین عوارض در گروه ترکیبی و گروه لوپرولید، گرگرفتگی و خستگی بود. در گروه مونوتراپی انزالوتامید، ژنیکوماستی، گرگرفتگی و حساسیت پستان بیشتر دیده شد، اما اکثر این عوارض از درجه خفیف تا متوسط بودند. اگرچه نرخ قطع درمان به دلیل عوارض در گروه‌های انزالوتامید بالاتر بود، اما ارزیابی‌های کیفیت زندگی بیماران نشان داد که این درمان‌ها منجر به تخریب کیفیت زندگی کلی نشده‌اند.

یک ویژگی جالب  این مطالعه، برنامه تعلیق درمان بود که اگر سطح PSA بیماران در هفته ۳۷ به کمتر از ۰.۲ نانوگرم بر میلی‌لیتر می‌رسید، درمان را متوقف و پس از افزایش مجدد PSA آن را از سر می‌گرفتند. این رویکرد به بسیاری از بیماران اجازه داد دوره‌ای از تعطیلی درمان را تجربه کنند.

در نتیجه، این مطالعه نشان می‌دهد که هر دو رژیم درمانی "انزالوتامید به همراه لوپرولید" و "انزالوتامید به تنهایی" گزینه‌های مؤثری برای مردان مبتلا به سرطان پروستات با عود بیوشیمیایی پرخطر هستند که می‌توانند به طور معناداری زمان تا بروز متاستاز را به تأخیر انداخته و سایر outcomes بالینی را بهبود بخشند، بدون آنکه تأثیر منفی بر کیفیت زندگی بیماران داشته باشند.

نویسنده: دکتر پوریا عادلی، متخصص رادیوانکولوژی