هر قطره یک زندگی؛ اهدای شیر مادر و نجات نوزادان نارس

به گزارش گروه غذا و دارو سرطان نیوز، شیر مادر، بی‌بدیل‌ترین و کامل‌ترین منبع تغذیه برای نوزادان است؛ ترکیبی زنده، پویا و متناسب با نیازهای اختصاصی هر نوزاد. اما گاهی شرایط به گونه‌ای رقم می‌خورد که برخی نوزادان به دلایل مختلف از جمله بیماری مادر، تولد زودرس، یا ناتوانی در مکیدن سینه، از این موهبت حیاتی محروم می‌مانند. در چنین مواردی، راهکار علمی و انسانی "بانک شیر مادر" به کمک می‌آید؛ جایی که شیر مازاد مادران داوطلب، پس از طی فرآیندهای دقیق غربالگری، آزمایش، پاستوریزاسیون و نگهداری در شرایط استاندارد، به نوزادان نیازمند اهدا می‌شود.

ایده راه‌اندازی بانک شیر مادر با هدف ارتقای سلامت نوزادان نارس و شیرخواران محروم از تغذیه طبیعی، در بسیاری از کشورهای جهان اجرایی شده است و ایران نیز در سال ۱۳۹۸ با افتتاح نخستین بانک شیر مادر در مرکز آموزشی درمانی شهید اکبرآبادی تهران، به این مسیر پیوست. این بانک شیر که زیر نظر متخصصان نوزادان و با رعایت کامل اصول بهداشتی و ایمنی فعالیت می‌کند، امروز نقشی حیاتی در بقای نوزادانی ایفا می‌کند که پیش از موعد به دنیا آمده و در بدو تولد، توانایی تغذیه طبیعی را ندارند.

اهمیت این بانک‌ها نه تنها در تأمین نیاز تغذیه‌ای بلکه در کاهش خطر عفونت، تقویت ایمنی، و کمک به رشد مغزی و جسمی نوزادان نارس و بیمار است. با وجود این، هنوز بسیاری از خانواده‌ها با ماهیت و ضرورت وجود چنین مراکزی آشنا نیستند.

در همین راستا با شهلا میرگلوبیات جراح و متخصص زنان، فلوشیپ لاپاراسکوپی و رئیس بیمارستان شهید اکبرآبادی گفتگویی داشته است که در ادامه می‌خوانید.

بانک شیر چه نوع مرکزی است؟

میرگلو بیات: بانک شیر مادر، مرکزی است که به منظور تأمین تغذیه نوزادانی ایجاد شده که مادران‌شان قادر به شیردهی نیستند. در این مراکز، شیر مازاد مادرانی که شیر کافی برای فرزند خود دارند، پس از طی فرآیندهای بهداشتی و تخصصی، برای استفاده نوزادان نارس یا شیرخواران محروم از شیر مادر آماده‌سازی و نگهداری می‌شود.

نخستین بانک شیر مادر در ایران، آبان‌ماه سال ۱۳۹۸ در بیمارستان آموزشی-درمانی شهید اکبرآبادی تهران تأسیس شد. هدف اصلی این مرکز، ارتقای سلامت نوزادان نارس و شیرخوارانی است که به هر دلیل از شیر طبیعی مادر خود محروم‌اند.

مادرانی که می‌خواهند اهدای شیر کنند از چه شرایطی باید برخوردار باشند؟

میرگلو بیات: مادرانی که تمایل به اهدای شیر دارند، باید دارای شرایط خاصی از جمله عدم ابتلاء به بیماری‌هایی نظیر HIV، هپاتیت B و C، نداشتن سابقه اعتیاد، مصرف سیگار، یا مصرف برخی داروهای خاص مانند لیتیوم داشته باشند؛ همچنین، نباید سابقه پیوند عضو، خال‌کوبی یا بیماری‌های مزمن داشته باشند و همسر آن‌ها نیز باید در معرض خطر این بیماری‌ها نباشد. رضایت همسر نیز از جمله الزامات اهدای شیر است.

شیر اهدایی باید مازاد بر نیاز نوزاد خود مادر باشد، مادران می‌توانند شیر خود را با رعایت نکات بهداشتی (شست‌وشوی دست و سینه، استفاده از ظروف استریل) در منزل بدوشند و آن را تا ۴۸ ساعت در یخچال و تا سه ماه در دمای منفی ۱۸ درجه فریز و نگهداری کنند. این شیرها پس از تحویل به بانک شیر، پاستوریزه و برای استفاده نوزادان واجد شرایط ذخیره می‌شوند.