تأثیر کمبود ویتامین‌های گروه B در بیماران مبتلا به سرطان

به گزارش گروه سرطان، سرطان نیوز، ویتامین‌های گروه B از اجزای کلیدی متابولیسم سلولی، سلامت اعصاب و عملکرد سیستم ایمنی بدن محسوب می‌شوند. در بیماران سرطانی، این گروه از ویتامین‌ها نقش دوچندانی پیدا می‌کند، زیرا نه‌تنها بدن تحت فشار درمان‌های سنگین قرار دارد، بلکه تغذیه ناکافی یا جذب ضعیف نیز می‌تواند به کمبود آن‌ها منجر شود. در این یادداشت، با مرور داده‌های پژوهشی و راهنماهای بالینی، به بررسی پیامدهای کمبود این ویتامین‌ها در بیماران مبتلا به سرطان پرداخته‌ایم.

تأثیرات کمبود ویتامین‌های B در بیماران سرطانی

1. اختلال در تولید انرژی و افزایش خستگی

ویتامین‌های B1، B2 و B3 برای چرخه‌های تولید انرژی در سلول ضروری‌اند. کمبود آن‌ها در بیماران تحت شیمی‌درمانی با بروز خستگی مزمن و کاهش کیفیت زندگی ارتباط دارد (منبع: Journal of Clinical Oncology, 2020).

2. تضعیف سیستم ایمنی

ویتامین‌های B6 و B12 در تقویت پاسخ ایمنی و تولید آنتی‌بادی‌ها نقش دارند. کمبود آن‌ها می‌تواند زمینه را برای ابتلا به عفونت‌های فرصت‌طلب فراهم کند (منبع: Cancer Research, 2021).

3. افزایش خطر نوروپاتی عصبی

نوروپاتی محیطی، یکی از عوارض شایع برخی داروهای شیمی‌درمانی است. کمبود B12 و فولات می‌تواند این عارضه را تشدید کند (منبع: ESMO Guidelines, 2022).

4. کاهش اثربخشی داروهای شیمی‌درمانی

داروهایی مانند متوترکسات که با مسیر متابولیسم فولات عمل می‌کنند، در صورت کمبود B9 ممکن است اثربخشی کمتری داشته باشند. مکمل‌دهی هدفمند و کنترل‌شده، در این موارد می‌تواند سودمند باشد (منبع: NCCN Guidelines, 2023).

راهکارهای پیشنهادی برای مدیریت کمبود ویتامین B

• غربالگری منظم: بررسی سطوح B12، فولات و B6 در بیماران با درمان‌های طولانی‌مدت.

• تغذیه سالم: توصیه به مصرف منابع غذایی غنی از ویتامین B مانند سبزیجات برگ‌دار، گوشت کم‌چرب، تخم‌مرغ و غلات غنی‌شده.

• مکمل‌دهی هوشمندانه: تجویز مکمل فقط تحت نظر پزشک برای جلوگیری از تداخل با درمان‌های دارویی.

نتیجه‌گیری

کمبود ویتامین‌های گروه B در بیماران سرطانی، یک مسئله مهم اما قابل پیشگیری و درمان است. غربالگری، تغذیه مناسب و تجویز هوشمندانه مکمل‌ها می‌تواند به کنترل بهتر عوارض جانبی، افزایش اثربخشی درمان و بهبود کیفیت زندگی منجر شود. بیماران پیش از استفاده از هرگونه مکمل، حتماً باید با تیم درمانی خود مشورت کنند.

نویسنده: دکتر پوریا عادلی، انکولوژیست و عضو انجمن سرطان اروپا