پرستاری انکولوژی؛ حلقه‌ای حیاتی در مسیر درمان نوین سرطان

در آستانه برگزاری سمینار تخصصی «پرستاری انکولوژی؛ در عصر درمان‌های نوین سرطان از مدیریت دارویی تا مراقبت جامع بیمار»، دکتر پوریا عادلی، سردبیر و مدیرمسئول سرطان‌نیوز، با تأکید بر نقش کلیدی پرستاران در تیم درمان سرطان گفت پیشرفت‌های سریع در درمان‌های هدفمند، ایمونوتراپی و سایر روش‌های نوین باید با ارتقای دانش و مهارت پرستاران و توسعه مراقبت جامع از بیماران همراه باشد.

در آستانه برگزاری سمینار تخصصی «پرستاری انکولوژی؛ در عصر درمان‌های نوین سرطان از مدیریت دارویی تا مراقبت جامع بیمار»، اهمیت برگزاری چنین رویدادی را چگونه ارزیابی می‌کنید؟

دکتر پوریا عادلی، سردبیر و مدیرمسئول سرطان‌نیوز:
سرطان در سال‌های اخیر با تحولات بسیار گسترده‌ای در حوزه تشخیص، درمان و مراقبت مواجه شده است. ورود درمان‌های هدفمند، ایمونوتراپی، داروهای نوین، درمان‌های خوراکی و فناوری‌های جدید، چهره درمان سرطان را تغییر داده است.

اما نکته مهم این است که تحول در درمان، بدون تحول در مراقبت از بیمار کامل نخواهد بود. پرستاران انکولوژی در خط مقدم ارتباط با بیماران قرار دارند و در بسیاری از مراحل درمان، از آماده‌سازی و اجرای درمان گرفته تا پایش عوارض، آموزش بیمار و خانواده و حمایت روانی و اجتماعی، نقش بسیار مهمی ایفا می‌کنند.

از این منظر، برگزاری سمیناری که به طور تخصصی به پرستاری انکولوژی و الزامات عصر درمان‌های نوین سرطان می‌پردازد، اتفاقی ارزشمند است و می‌تواند زمینه مناسبی برای تبادل دانش و تجربه میان متخصصان این حوزه فراهم کند.

چرا به نظر شما لازم است پرستاری انکولوژی به صورت تخصصی مورد توجه قرار گیرد؟

بیمار مبتلا به سرطان با یک مسیر درمانی پیچیده و گاه طولانی مواجه است. امروز دیگر مراقبت از چنین بیماری را نمی‌توان تنها به تجویز و دریافت دارو محدود کرد.

پرستار انکولوژی باید درباره درمان‌های جدید، عوارض احتمالی، مراقبت‌های حمایتی، آموزش بیمار، کنترل علائم و نحوه مواجهه با شرایط مختلف بالینی دانش کافی داشته باشد.

از سوی دیگر، پرستار معمولاً یکی از نزدیک‌ترین اعضای تیم درمان به بیمار است و می‌تواند تغییرات وضعیت بیمار را در مراحل مختلف به سرعت شناسایی و به تیم پزشکی منتقل کند. بنابراین، ارتقای دانش و مهارت پرستاران، مستقیماً با کیفیت مراقبت از بیمار ارتباط دارد.

یکی از موضوعات مهم این سمینار، درمان‌های نوین سرطان است. این موضوع چه ضرورتی دارد؟

وقتی درمان سرطان تغییر می‌کند، طبیعتاً مراقبت از بیمار نیز باید متناسب با آن تغییر کند.

درمان‌های هدفمند، ایمونوتراپی، داروهای ADC، درمان‌های خوراکی و سایر روش‌های جدید، هر کدام ملاحظات خاص خود را دارند. شناخت عوارض، نحوه پایش بیمار، آموزش صحیح بیمار و خانواده و مدیریت شرایط احتمالی، نیازمند دانش به‌روز و آموزش مستمر اعضای تیم درمان است.

بنابراین، بسیار مهم است که پرستاری انکولوژی نیز همگام با پیشرفت‌های علمی حرکت کند و چنین سمینارهایی می‌توانند بستر مناسبی برای انتقال این دانش و تجربه باشند.

موضوع «مراقبت جامع بیمار» نیز در عنوان این سمینار مورد تأکید قرار گرفته است. اهمیت این رویکرد چیست؟

یکی از نکات مهم در درمان سرطان این است که نباید بیمار را صرفاً از منظر بیماری او دید.

سرطان می‌تواند بر زندگی فرد، خانواده، وضعیت روانی، تغذیه، فعالیت‌های روزمره و شرایط اجتماعی او تأثیر بگذارد. بنابراین مراقبت جامع باید ابعاد مختلف زندگی بیمار را دربر بگیرد.

آموزش بیمار و خانواده، حمایت روانی، تغذیه، فعالیت بدنی، توانبخشی، کنترل علائم و توجه به کیفیت زندگی، بخش‌هایی از این نگاه جامع هستند.

به همین دلیل، توجه به این موضوعات در یک سمینار تخصصی پرستاری انکولوژی بسیار حائز اهمیت است.

در برنامه این سمینار به هوش مصنوعی و فناوری‌های نوین نیز پرداخته می‌شود. نقش این فناوری‌ها در آینده پرستاری را چگونه می‌بینید؟

هوش مصنوعی در حال ورود به بسیاری از حوزه‌های پزشکی و سلامت است و طبیعی است که پرستاری نیز از این روند تأثیر بپذیرد.

با این حال، استفاده از فناوری‌های جدید باید همراه با آموزش، توجه به مسائل اخلاقی، حفظ محرمانگی اطلاعات بیماران و شناخت محدودیت‌های این فناوری‌ها باشد.

به نظرم مهم است که جامعه پرستاری از هم‌اکنون در این زمینه وارد گفت‌وگوی علمی شود؛ نه صرفاً به عنوان استفاده‌کننده از فناوری، بلکه به عنوان یکی از اعضای اصلی تیم سلامت که باید درباره کاربردهای آن، فرصت‌ها و چالش‌هایش شناخت کافی داشته باشد.

به نظر شما برگزاری این سمینار چه پیامی برای جامعه درمان سرطان دارد؟

پیام اصلی می‌تواند این باشد که پیشرفت در درمان سرطان باید با پیشرفت در مراقبت از بیمار همراه باشد.

ما نمی‌توانیم از درمان‌های پیشرفته صحبت کنیم اما به آموزش و توانمندسازی اعضای تیم درمان، به‌ویژه پرستاران، توجه کافی نداشته باشیم.

درمان موفق سرطان یک فرآیند تیمی است و پزشکان، پرستاران، داروسازان، روان‌شناسان، متخصصان تغذیه، توانبخشی و سایر اعضای تیم سلامت در آن نقش دارند.

هر اندازه ارتباط و همکاری این تیم قوی‌تر باشد، امکان ارائه مراقبت جامع‌تر به بیمار نیز بیشتر خواهد بود.

در پایان اگر نکته‌ای درباره برگزارکنندگان این رویداد دارید، بفرمایید.

در اینجا لازم می‌دانم از هیأت‌مدیره انجمن کلینیکال انکولوژی به دلیل توجه به موضوع پرستاری انکولوژی و برگزاری این سمینار تخصصی صمیمانه تشکر کنم.

پرداختن به موضوع پرستاری انکولوژی، آن هم در شرایطی که درمان سرطان با سرعت زیادی در حال تغییر است، اقدامی قابل توجه است. امیدوارم این سمینار بتواند علاوه بر ارائه مباحث علمی به‌روز، زمینه‌ای برای گفت‌وگو درباره مسائل و چالش‌های واقعی پرستاران انکولوژی و نیازهای بیماران فراهم کند.

همچنین امیدوارم برگزاری چنین برنامه‌هایی استمرار داشته باشد و ارتباط میان متخصصان پزشکی و پرستاری بیش از گذشته تقویت شود.

در نهایت، باید تأکید کنم که توجه به پرستاری انکولوژی، در واقع توجه به کیفیت مراقبت از بیمار مبتلا به سرطان است و هر اقدامی که در جهت ارتقای دانش، مهارت و جایگاه حرفه‌ای پرستاران این حوزه انجام شود، می‌تواند در مسیر بهبود خدمات سرطان مؤثر باشد.


درباره سمینار

سمینار «پرستاری انکولوژی؛ در عصر درمان‌های نوین سرطان از مدیریت دارویی تا مراقبت جامع بیمار» روزهای ۲ و ۳ مهرماه ۱۴۰۵ در هتل پارسیان اوین تهران برگزار می‌شود.

محورهای این رویداد طیف گسترده‌ای از موضوعات مرتبط با پرستاری سرطان را شامل می‌شود؛ از درمان‌های نوین و مدیریت دارویی گرفته تا مراقبت جامع، رادیوتراپی، آموزش و توانمندسازی بیمار و خانواده، تغذیه، سلامت روان، تاب‌آوری پرستاران و کاربردهای هوش مصنوعی در پرستاری انکولوژی.

سرطان‌نیوز به عنوان رسانه تخصصی حوزه سرطان، این رویداد علمی را از منظر اهمیت ارتقای جایگاه پرستاری در تیم درمان سرطان و توسعه مراقبت جامع از بیماران دنبال خواهد کرد.