ردپای گرانی گوشت و لبنیات در افزایش یک بیماری مُسری

به گزارش گروه غذا و دارو سرطان نیوزِ، تب مالت یکی از مهم‌ترین بیماری‌های مشترک انسان و دام بوده و به شدت مسری است. مصرف شیر غیرپاستوریزه، گوشت خام یا نیمه‌خام و تماس نزدیک با ترشحات بدن حیوان مبتلا به بیماری، از دلایل اصلی انتقال این بیماری به انسان هستند. این بیماری با نام‌های بروسلوز، تب مدیترانه و تب ناخواسته نیز شناخته می‌شود.

تب مالت در اکثر نقاط جهان وجود دارد. با این حال برخی افراد و مشاغل، بیشتر در معرض خطر ابتلاء به این بیماری قرار دارند. افرادی همچون، دامپزشکان و کسانی که با حیوانات سروکار دارند. افرادی که در مزرعه، گاوداری یا کارخانه‌های لبنیات کار می‌کنند. افرادی که در کشتارگاه فعالیت می‌کنند، قصاب هستند یا با گوشت خام سروکار دارند. افرادی که به شکار حیوانات مشغول هستند. افرادی که در آزمایشگاه‌های بررسی بروسلا کار می‌کنند و افرادی که گوشت خام یا لبنیات غیر پاستوریزه می‌خورند.

بنابر اعلام وزارت بهداشت، در سال گذشته ۲۱ هزار مبتلا به تب مالت در کشور گزارش شده است که این آمار در ۹ ماهه ابتدایی سال جاری، بیش از ۱۸ هزار مورد بوده است.

با توجه به این آمار، می‌توان مدعی شد که ظرف دو سال نزدیک به ۴۰ هزار نفر در کشور مبتلا به تب مالت شده‌اند.

احمد جندقی رئیس مرکز سلامت محیط و کار وزارت بهداشت، با بیان اینکه فرآورده‌های خام دامی به سرعت می‌توانند بیماری‌هایی مانند تب مالت را منتقل کنند، گفت: لازم است از محصولات لبنی بسته‌بندی شده با برچسب مجوز بهداشتی استفاده شود.

وی با بیان اینکه نظام مراقبت از بیماری‌ها در مرکز مدیریت بیماری‌های واگیر و دانشگاه‌های علوم پزشکی فعال است، افزود: وقتی موردی از تب مالت به ما گزارش شود، تحقیقات و ردیابی‌های لازم انجام می‌شود. اگر مشخص شود که یک مرکز، شیر خام توزیع می‌کند، با هماهنگی سازمان دامپزشکی برخورد‌های قانونی صورت می‌گیرد.

جندقی به اهمیت واکسیناسیون دام‌ها برای پیشگیری از تب مالت اشاره و خاطرنشان کرد: در صورتی که دام آلوده باشد، کنترل و اقدامات قانونی توسط سازمان دامپزشکی انجام می‌شود. تعامل و هماهنگی بین سازمان دامپزشکی، نظام پزشکی، و بهداشت محیط ضروری است تا با همکاری، شیوع تب مالت در جامعه کاهش یابد.

به گفته رئیس مرکز سلامت محیط و کار وزارت بهداشت، در صورتی که در مراکز صنفی شیر خام عرضه شود و پروتکل‌ها رعایت نشود، اقدامات قانونی انجام خواهد شد تا سلامت شهروندان تضمین شود.

جندقی در خصوص نحوه برخورد با تخلفات بهداشتی تصریح کرد: شهروندان می‌توانند هرگونه تخلف یا مشاهده مواد غیربهداشتی را از طریق سامانه ۱۹۰ گزارش کنند. پس از ثبت شکایت، بازرسین بهداشت محیط در محل حاضر شده و ظرف ۲۴ تا ۴۸ ساعت نتیجه را به شاکی اعلام خواهند کرد. در صورت مشاهده تخلف، واحد صنفی متخلف پلمب می‌شود و از عرضه محصولات غیربهداشتی جلوگیری به عمل خواهد آمد.

گرایش مردم به سمت مصرف لبنیات سنتی یا همان غیرپاستوریزه را می‌توان ناشی از گرانی محصولات لبنی دانست و همین عامل می‌تواند یکی از علل افزایش بیماری تب مالت باشد. هرچند که گرانی گوشت قرمز و…، نیز در گرایش مردم به سمت مواد غذایی ناسالم نیز اثرگذار بوده است؛ اما افزایش موارد تب مالت، بی ارتباط با مصرف لبنیات سنتی و غیرپاستوریزه نیست.

بیشتر بخوانید

•  چرا مصرف مواد غذایی حاوی کلسیم مهم است؟

در همین حال، رضا اسدی مدیرکل دفتر بهداشت و مدیریت بیماری‌های دامی سازمان دامپزشکی کشور گفت: در برخی مناطق که استفاده از مواد لبنی بهداشتی رعایت می‌شود و واکسیناسیون دام‌ها به‌صورت مطلوب انجام شده، کاهش چشمگیری در موارد تب مالت دامی و انسانی مشاهده شده است. با این حال، در مناطق دورافتاده و کوهستانی که استفاده از لبنیات خام رایج است، میزان تب مالت انسانی بالاتر از میانگین کشوری گزارش شده است.

وی با عنوان این مطلب که سازمان دامپزشکی و وزارت بهداشت با رویکرد «سلامت واحد»، مناطق پرخطر را شناسایی کرده و برنامه‌های ویژه‌ای برای کنترل تب مالت در این مناطق در حال اجرا دارند، افزود: با توجه به مرز‌های طولانی ایران با کشور‌هایی مانند عراق و پاکستان که شرایط بهداشتی نامناسب یا مبهمی دارند، قاچاق دام را تهدیدی جدی تلقی می‌کنیم.

اسدی در واکنش به فروش فرآورده‌های دامی توسط دستفروشان، گفت: فروش فرآورده‌های دامی توسط دستفروشان، به‌ویژه در جیگرکی‌ها و کبابی‌های شبانه و دوره‌گرد، غیرمجاز است. این موارد باید توسط نهاد‌های نظارتی جمع‌آوری شوند و فعالیت آنها متوقف شود.

مدیرکل دفتر بهداشت و مدیریت بیماری‌های دامی سازمان دامپزشکی کشور افزود: بر لزوم رعایت استاندارد‌های بهداشتی در تمام مراحل توزیع، نگهداری و مصرف فرآورده‌های دامی تأکید داریم و خواستار همکاری بیشتر نهاد‌های مرتبط در اجرای قوانین هستیم.