بهترین درمان خط اول سرطان ریه ALK؛ لورلاتینیب یا آلکتینیب؟

سرطان ریه غیرسلول کوچک (NSCLC) حدود ۸۵ درصد از کل سرطان‌های ریه را تشکیل می‌دهد و در حدود ۳ تا ۵ درصد از این بیماران، بازآرایی ژن ALK عامل اصلی ایجاد تومور است. این بیماران معمولاً سن پایین‌تری دارند، سابقه مصرف سیگار ندارند یا بسیار کم سیگار کشیده‌اند و پاسخ بسیار خوبی به درمان‌های هدفمند نشان می‌دهند.

با وجود ورود داروهای نسل دوم و سوم مانند آلکتینیب، بریگاتینیب، لورلاتینیب، انسارتینیب، ایروپلینالکیب و انوانالکیب، انتخاب بهترین درمان خط اول همچنان محل بحث است؛ زیرا هر دارو مزایا و محدودیت‌های خاص خود را دارد.

در این مطالعه، پژوهشگران داده‌های ۱۱ مطالعه تصادفی فاز III شامل ۳٬۰۴۰ بیمار را تجزیه و تحلیل کردند و ۱۰ رژیم درمانی را از نظر بقای بدون پیشرفت بیماری (PFS)، بقای کلی (OS)، نرخ پاسخ درمان (ORR) و عوارض جانبی با یکدیگر مقایسه کردند.

لورلاتینیب؛ بهترین کنترل بیماری

مهم‌ترین یافته این مطالعه آن بود که لورلاتینیب (Lorlatinib) بیشترین اثربخشی را در کنترل پیشرفت بیماری نشان داد. این دارو بالاترین رتبه را در PFS و همچنین نرخ پاسخ درمان به دست آورد و در اکثر زیرگروه‌های بیماران، از جمله افراد کمتر از ۶۵ سال، غیرسیگاری‌ها، بیماران فاقد متاستاز مغزی و بیماران با وضعیت عملکردی مناسب (ECOG 0-1)، بهترین عملکرد را داشت.

آلکتینیب؛ تعادل میان اثربخشی و ایمنی

در مقابل، آلکتینیب (Alectinib) اگرچه در کنترل پیشرفت بیماری اندکی پایین‌تر از لورلاتینیب قرار گرفت، اما از نظر بقای کلی بیماران (OS) بهترین رتبه را کسب کرد. همچنین این دارو کمترین میزان عوارض جانبی درجه ۳ و ۴ را در میان درمان‌های بررسی‌شده داشت و از نظر عوارض کبدی و گوارشی نیز ایمن‌تر بود.

درمان برای همه بیماران یکسان نیست

یکی از مهم‌ترین پیام‌های این مطالعه آن است که یک دارو برای همه بیماران بهترین انتخاب نیست. پژوهشگران نشان دادند که ویژگی‌های بالینی مانند سن، نژاد، وجود یا عدم وجود متاستاز مغزی، سابقه مصرف سیگار و وضعیت عملکردی بیمار می‌توانند بر انتخاب مناسب‌ترین داروی خط اول تأثیر بگذارند. به عنوان مثال، انسارتینیب در بیماران آسیایی عملکرد بسیار خوبی داشت و آلکتینیب در برخی بیماران مبتلا به متاستاز مغزی همچنان یکی از بهترین گزینه‌ها محسوب می‌شود.

ایمنی درمان همچنان اهمیت دارد

اگرچه لورلاتینیب بیشترین اثربخشی را نشان داد، اما با احتمال بیشتر بروز برخی عوارض جانبی شدید همراه بود. از سوی دیگر، ایروپلینالکیب کمترین عوارض خونی را داشت و آلکتینیب کمترین خطر عوارض کبدی و گوارشی را نشان داد. این موضوع نشان می‌دهد که انتخاب درمان باید علاوه بر اثربخشی، بر اساس شرایط عمومی بیمار و تحمل دارو نیز انجام شود.

جمع‌بندی

این متاآنالیز نشان می‌دهد که لورلاتینیب در حال حاضر قوی‌ترین گزینه برای افزایش بقای بدون پیشرفت بیماری در بیماران مبتلا به سرطان ریه ALK-مثبت است، اما هنوز برتری قطعی آن در بقای کلی اثبات نشده است. در مقابل، آلکتینیب به دلیل اثربخشی مناسب، ایمنی مطلوب و بقای کلی بهتر، همچنان یکی از مهم‌ترین انتخاب‌های درمان خط اول به شمار می‌رود.

پیام اصلی این مطالعه آن است که آینده درمان سرطان ریه ALK-مثبت به سمت درمان شخصی‌سازی‌شده حرکت می‌کند؛ به‌گونه‌ای که انتخاب دارو نه‌تنها بر اساس وجود جهش ALK، بلکه با توجه به ویژگی‌های بالینی و فردی هر بیمار انجام خواهد شد.