گداتوزیبیب در ASCO 2026؛ کاهش ۵۰ درصدی خطر پیشرفت سرطان پستان HR مثبت

نتایج مطالعه فاز سوم VIKTORIA-1 که در کنگره سالانه ASCO 2026 ارائه شد، یکی از مهم‌ترین دستاوردهای امسال در حوزه سرطان پستان متاستاتیک به شمار می‌رود. این مطالعه بر بیماران مبتلا به سرطان پستان پیشرفته از نوع HR مثبت و HER2 منفی متمرکز بود؛ بیمارانی که پیش‌تر درمان با مهارکننده‌های CDK4/6 را دریافت کرده اما بیماری آنها پیشرفت کرده بود.

در این کارآزمایی، پژوهشگران به‌طور ویژه بیماران دارای جهش PIK3CA را مورد بررسی قرار دادند؛ جهشی که در درصد قابل توجهی از بیماران مبتلا به سرطان پستان هورمون‌حساس مشاهده می‌شود و با مقاومت درمانی ارتباط دارد.

طراحی مطالعه

در مطالعه VIKTORIA-1، تعداد ۳۶۲ بیمار در سه گروه درمانی قرار گرفتند:

• گداتوزیبیب + پالبوسیکلیب + فولوسترنت
• گداتوزیبیب + فولوسترنت
• آلپلیزیب + فولوسترنت (درمان استاندارد)

هدف اصلی مطالعه، مقایسه اثربخشی و ایمنی این رژیم‌ها در کنترل بیماری بود.

دو برابر شدن بقای بدون پیشرفت بیماری

نتایج نشان داد هر دو رژیم حاوی گداتوزیبیب عملکردی به‌مراتب بهتر از درمان استاندارد داشتند.

میانه بقای بدون پیشرفت بیماری (PFS) در بیماران دریافت‌کننده گداتوزیبیب به:

• 11.1 ماه در رژیم سه‌دارویی
• 11.3 ماه در رژیم دو‌دارویی

رسید؛ در حالی که این شاخص در گروه دریافت‌کننده آلپلیزیب تنها 5.6 ماه بود.

این نتایج به معنای کاهش حدود ۵۰ درصدی خطر پیشرفت بیماری یا مرگ در مقایسه با درمان استاندارد است.

نرخ پاسخ چشمگیر

یکی دیگر از یافته‌های مهم مطالعه، افزایش نرخ پاسخ درمانی بود.

در گروه دریافت‌کننده ترکیب:

گداتوزیبیب + پالبوسیکلیب + فولوسترنت

نرخ پاسخ عینی به حدود ۴۹ درصد رسید که از نتایج قابل توجه این مطالعه محسوب می‌شود.

تحمل‌پذیری بهتر نسبت به آلپلیزیب

از منظر ایمنی نیز نتایج امیدوارکننده بود. پژوهشگران گزارش کردند که بیماران دریافت‌کننده گداتوزیبیب در مقایسه با گروه آلپلیزیب، عوارض جانبی کمتری را تجربه کردند.

این موضوع اهمیت ویژه‌ای دارد، زیرا عوارض متابولیک و پوستی آلپلیزیب در سال‌های اخیر یکی از چالش‌های مهم درمان بیماران دارای جهش PIK3CA بوده است.

هنوز برای نتیجه‌گیری نهایی زود است

با وجود نتایج بسیار امیدوارکننده، یک نکته مهم همچنان باقی مانده است. داده‌های مربوط به بقای کلی (Overall Survival) هنوز کامل نشده‌اند و مشخص نیست که بهبود قابل توجه در کنترل بیماری، در نهایت به افزایش طول عمر بیماران نیز منجر خواهد شد یا خیر.

به همین دلیل، اگرچه گداتوزیبیب یکی از امیدوارکننده‌ترین داروهای معرفی‌شده در ASCO 2026 محسوب می‌شود، اما قضاوت نهایی درباره جایگاه آن در استاندارد درمانی آینده نیازمند انتشار داده‌های بلوغ‌یافته‌تر است.

جمع‌بندی

مطالعه VIKTORIA-1 نشان داد گداتوزیبیب در بیماران مبتلا به سرطان پیشرفته پستان HR مثبت و HER2 منفی دارای جهش PIK3CA، پس از شکست درمان با مهارکننده‌های CDK4/6، می‌تواند بقای بدون پیشرفت بیماری را تقریباً دو برابر کرده و خطر پیشرفت بیماری یا مرگ را حدود ۵۰ درصد کاهش دهد. اگر داده‌های بقای کلی نیز این نتایج را تأیید کنند، گداتوزیبیب می‌تواند به یکی از مهم‌ترین گزینه‌های درمانی این گروه از بیماران تبدیل شود.