هشدار واکسن گارداسیل تقلبی | آموزش استعلام اصالت

سازمان غذا و دارو با صدور هشدار رسمی نسبت به توزیع واکسن گارداسیل ۹ ظرفیتی تقلبی با سری ساخت X027853 اعلام کرد که مصرف این محصول ممنوع است. در این گفت‌وگوی اختصاصی، دکتر پوریا عادلی ضمن تشریح خطرات واکسن تقلبی، روش دقیق استعلام کد ۱۶ رقمی از سامانه TTAC را آموزش می‌دهد تا مردم و پزشکان بتوانند از اصالت واکسن اطمینان حاصل کنند.

به تازگی سازمان غذا و دارو با صدور اطلاعیه‌ای نسبت به توزیع واکسن گارداسیل ۹ ظرفیتی تقلبی با شماره سری ساخت X027853 هشدار داده است. به عنوان متخصص رادیوانکولوژی و عضو هیئت مدیره نظام پزشکی، این رویداد را چگونه ارزیابی می‌کنید؟

متأسفانه این خبر بسیار نگران‌کننده است. بر اساس مستندات رسمی، شرکت بهستان دارو طی نامه‌ای به معاونت‌های غذا و داروی دانشگاه‌های علوم پزشکی اعلام کرده که واکسن گارداسیل ۹ ظرفیتی با شماره سری ساخت X027853 که به شرکت MSD منتسب شده، کاملاً تقلبی بوده و مصرف آن اکیداً ممنوع است . آنچه این ماجرا را پیچیده‌تر می‌کند، این است که شناسه UID روی برچسب اصالت این محصول متأسفانه متعلق به فرآورده اصلی بوده است . بنابراین صرف وجود برچسب اصالت نمی‌تواند تضمین‌کننده سلامت واکسن باشد و برای تشخیص دقیق، حتماً باید کد ۱۶ رقمی زیر برچسب سیاه رنگ (Scratch Label) استعلام شود . این پدیده یک زنگ خطر جدی برای نظام سلامت کشور است و ابعاد مختلفی دارد که لازم است به آن بپردازیم.

واکسن گارداسیل دقیقاً برای پیشگیری از چه بیماری‌هایی کاربرد دارد و چرا ورود نمونه تقلبی آن می‌تواند بحرانی باشد؟

واکسن گارداسیل ۹ ظرفیتی برای پیشگیری از عفونت با ویروس پاپیلومای انسانی (HPV) طراحی شده که عامل اصلی سرطان دهانه رحم، بخش قابل توجهی از سرطان‌های مقعد، سرطان‌های سر و گردن (به ویژه اوروفارنکس)، و زگیل‌های تناسلی است. این واکسن یک دستاورد بزرگ در پیشگیری از سرطان محسوب می‌شود. نمونه تقلبی این واکسن نه تنها هیچ گونه ایمنی‌زایی ندارد، بلکه ممکن است حاوی مواد ناشناخته و خطرناکی باشد که می‌تواند عوارض حاد ایجاد کند یا فرد را در معرض خطرات جدی قرار دهد. کسی که به تصور دریافت واکسن، ماده‌ای بی‌اثر یا آلوده تزریق می‌کند، سال‌ها بعد با تشخیص سرطان دهانه رحم یا سایر بدخیمی‌های مرتبط با HPV مواجه می‌شود و غافل از اینکه ایمنی لازم را هرگز کسب نکرده است. این یک تراژدی انسانی و یک فاجعه بهداشتی است.

با توجه به اینکه UID اصلی روی این محصول تقلبی درج شده، آیا این موضوع نشان‌دهنده نقص در سامانه ردیابی و اصالت‌یابی دارو نیست؟ لطفاً دقیقاً توضیح دهید که مصرف‌کنندگان چگونه باید اصالت واکسن را تشخیص دهند.

سوال بسیار دقیقی مطرح کردید. وجود UID اصلی روی محصول تقلبی نشان می‌دهد که سامانه ردیابی دارو با یک چالش جدی مواجه شده است. این اتفاق می‌تواند به چند دلیل رخ داده باشد: یا شماره سریال‌های اصلی به نحوی کپی شده‌اند، یا نشت اطلاعات از زنجیره تأمین رخ داده، یا حتی برخی از بسته‌های اصلی وارد چرخه معیوب شده و برچسب‌های آنها مجدداً استفاده شده است. آنچه از اهمیت حیاتی برخوردار است، تأکید سازمان غذا و دارو بر لزوم استعلام کد ۱۶ رقمی زیر برچسب سیاه است . مردم و حتی برخی مراکز درمانی گمان می‌کنند صرف وجود برچسب اصالت کافی است، اما این حادثه نشان می‌دهد که باید حتماً کد زیر برچسب را استعلام کرد و از تطابق کامل اطلاعات اطمینان حاصل نمود.

اجازه دهید دقیقاً نحوه تشخیص اصالت را توضیح دهم. بر اساس اعلام رسمی معاونت غذا و دارو و سامانه تیتک (TTAC)، مصرف‌کنندگان می‌توانند از سه روش اصلی برای استعلام استفاده کنند :

روش اول: استعلام از طریق وبسایت. با مراجعه به سایت TTAC.IR و انتخاب گزینه «استعلام کد رهگیری»، باید کد ۱۶ رقمی زیر برچسب سیاه را به طور کامل و دقیق وارد کنید. پس از استعلام موفق، اطلاعات کاملی از جمله نام محصول، تاریخ تولید و انقضا، نام تولیدکننده و تأیید اصالت نمایش داده می‌شود .

روش دوم: استعلام از طریق پیامک. کد ۱۶ رقمی را به شماره ۲۰۰۰۸۸۲۲ ارسال کنید. در صورت عدم دریافت پاسخ طی ۱۰ دقیقه، لازم است کد مجدداً ارسال شود .

روش سوم: استعلام با اپلیکیشن موبایل. نرم‌افزار رسمی سازمان غذا و دارو از طریق سایت TTAC قابل دریافت است .

نکته بسیار مهم: قبل از استعلام، حتماً از سالم بودن برچسب اطمینان حاصل کنید و قسمت قابل خراش را با لبه سکه به آرامی خراش دهید تا کد ۱۶ رقمی کاملاً نمایان شود . به عنوان یک عضو جامعه پزشکی، از مردم عزیز می‌خواهم هرگز واکسن یا داروی خود را از منابع نامعتبر تهیه نکنند و حتماً اصالت آن را از طریق سامانه مربوطه بررسی نمایند.

به نظر شما چه اقداماتی باید برای پیشگیری از تکرار این حوادث انجام شود؟

 این رویداد نشان می‌دهد که نظام نظارت بر دارو باید هوشمندتر و دقیق‌تر شود. نخستین اقدام، تقویت سامانه‌های ردیابی و جلوگیری از امکان تکرار شماره‌های سریال است. دوم، نظارت دقیق بر تمام حلقه‌های زنجیره تأمین از تولیدکننده تا مصرف‌کننده نهایی. سوم، ارتقاء سواد سلامت عمومی از طریق رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی تا مردم خود بتوانند اصالت محصولات را بررسی کنند. چهارم، برخورد قاطع و بازدارنده با عوامل توزیع این محصولات که سلامت مردم را به خطر انداخته‌اند. سازمان نظام پزشکی نیز به عنوان نهاد صنفی، آماده همکاری با نهادهای نظارتی برای شناسایی و برخورد با عوامل این تخلف بزرگ است.

سرطان نیوز: پیام نهایی شما برای مردم و همکاران پزشک چیست؟

پیام من این است که سلامت مردم خط قرمز ماست. واکسن گارداسیل یک محصول حیاتی برای پیشگیری از سرطان است و هرگونه تقلب در آن، جنایت علیه بهداشت عمومی محسوب می‌شود. از همکاران پزشک و داروساز می‌خواهم پیش از تزریق واکسن، حتماً اصالت آن را از طریق استعلام کد ۱۶ رقمی بررسی کنند. از مردم عزیز نیز خواهشمندم واکسن و داروی خود را فقط از مراکز معتبر و داروخانه‌های مجاز تهیه کنند و از خرید از منابع نامعتبر و شبکه‌های اجتماعی به شدت پرهیز نمایند . سازمان غذا و دارو با اعلام این هشدار، مسئولیت خود را انجام داده و اکنون نوبت ما و مردم است که با هوشیاری کامل، سلامت خود و عزیزانمان را تضمین کنیم.

سوالات متداول

سوال: واکسن گارداسیل تقلبی چگونه تشخیص داده می‌شود؟
پاسخ: با استعلام کد ۱۶ رقمی زیر برچسب سیاه از سامانه TTAC.

سوال: آیا وجود برچسب اصالت کافی است؟
پاسخ: خیر، حتماً باید کد رهگیری استعلام شود.

سوال: شماره پیامک استعلام چیست؟
پاسخ: ارسال کد به 20008822.

سوال: اگر پاسخ پیامک نیامد چه کنیم؟
پاسخ: پس از ۱۰ دقیقه مجدداً ارسال شود.

سوال: واکسن گارداسیل برای چه بیماری‌هایی است؟
پاسخ: پیشگیری از عفونت HPV و سرطان‌های مرتبط.