یک تغییر پارادایم در درمان سرطان پستان HER2 مثبت: آیا وقت خداحافظی با کاربوپلاتین فرا رسیده است؟

یکی از چالش‌های بزرگ ما در انکولوژی، یافتن تعادل طلایی بین حداکثر اثربخشی و حداقل سمیت است. این دغدغه به‌ویژه در درمان سرطان پستان HER2 مثبت، که امروزه با طیف وسیعی از داروهای هدفمند بسیار مؤثر همراه شده، پررنگ‌تر است. برای سال‌ها، رژیم TCHP (شامل تاکسان، کاربوپلاتین، تراستوزوماب و پرتوزوماب) به عنوان استاندارد طلایی درمان نئوادجوانت برای این بیماری در نظر گرفته می‌شد. اما همه ما به خوبی عوارض چالش‌برانگیز کاربوپلاتین، به ویژه سرکوب مغز استخوان و تهوع و استفراغ شدید را در پرکتیس روزانه  خود دیده‌ایم.

حالا، نتایج کارآزمایی فاز III neoCARHP که در اجلاس سال ۲۰۲۵ ASCO ارائه شد، ممکن است این پارادایم را برای همیشه تغییر دهد. این مطالعه به یک سؤال ساده اما بسیار مهم پاسخ داد: «آیا حذف کاربوپلاتین از رژیم TCHP به معنای کاهش اثربخشی چشمگیر آن خواهد بود؟»

پاسخ این مطالعه، برخلاف انتظار بسیاری، یک «خیر» قاطعانه بود.

یافته‌ها نشان دادند نرخ پاسخ پاتولوژیک کامل (pCR) – که به معنای نابودی کامل سلول‌های سرطانی در نمونه جراحی است و قوی‌ترین پیش‌بینیکننده نتیجه بلندمدت بیماران محسوب می‌شود – در گروهی که تنها THP (بدون کاربوپلاتین) دریافت کرده بودند، ۶۴.۱٪ بود. این رقم در گروهی که رژیم استاندارد TCHP را دریافت کردند، ۶۵.۹٪ بود. این تفاوت ناچیز از نظر آماری کاملاً غیرمعنادار است، که به زبان ساده یعنی حذف کاربوپلاتین هیچ تأثیر منفی بر قدرت ضدتوموری رژیم درمانی ندارد.

اما داستان به همین جا ختم نمی‌شود. نقطه درخشان این مطالعه، کاهش چشمگیر عوارض جانبی بود. به طور مشخص، میزان عوارض شدید (درجه ۳ و ۴) در گروه فاقد کاربوپلاتین تقریباً نصف شد (۲۰.۷٪ در مقابل ۳۴.۶٪). به عبارت دیگر، با حذف یک دارو، ما بار توکسیسیته سنگین  را از دوش بیماران برمی‌داریم، بدون آن که ذره‌ای از موفقیت درمانی بکاهیم.

این نتایج برای practice بالینی ما چه معنایی دارد؟

به نظر من، این مطالعه به ما انکولوژیست‌ها یک گزینه قدرتمند و کم‌عارضه‌تر می‌دهد. دیگر نیازی نیست همه بیماران را با یک چوب برانیم. برای بیماران با حجم تومور کمتر و یا بیماران مسن‌تر و آسیب‌پذیرتری که تحمل عوارض کاربوپلاتین برایشان دشوار است، شاید‌ بتوانیم  رژیم THP را به عنوان یک استاندارد جدید و بسیار قابل تحمل‌تر پیشنهاد کنیم.

این رویکرد، مصداق واقعی «درمان شخصی‌شده» (Personalized Medicine) است؛ انتخاب رژیمی که هم مؤثر است و هم کیفیت زندگی بیمار را در حین درمان به شکل محسوسی بهبود می‌بخشد. به جرأت می‌توان گفت که مطالعه neoCARHP نقطه عطفی در مسیر درمان سرطان پستان HER2 مثبت است و به زودی راه خود را به گاید لاین های معتبر بین‌المللی (Guidelines) خواهد گشود.البته مثل هر مطالعه دیگری برای تعمیم نتایج آن به بالین باید محتاط و دست به عصا بود و به آن به عنوان یک گزینه برای زنان مسن با موربیدیتی ها همراه و اندازه تومور کوچک نگریست.

نویسنده: دکتر پوریا عادلی،متخصص رادیو آنکولوژی