پرتودرمانی شخصی‌سازی‌شده؛ تحولی در درمان سرطان پروستات

پرتودرمانی شخصی‌سازی‌شده با بهره‌گیری از تکنیک‌های نوین و تصویربرداری دقیق، مسیر تازه‌ای در درمان مؤثر و کم‌عارضه سرطان پروستات ایجاد کرده است؛ رویکردی که در سمینار تخصصی اصفهان مورد تأکید قرار گرفت.

کد خبر: ۱۹۷۲۳

به گزارش گروه سرطان، سرطان نیو ز، صبح پنجشنبه ۱۶ مرداد، سمینار "تازه‌های سرطان پروستات" با حضور متخصصان انکولوژی و اورولوژی در هتل عباسی اصفهان برگزار شد. در این نشست، دکتر پوریا عادلی، متخصص رادیوانکولوژی، جدیدترین یافته‌های پرتودرمانی در درمان سرطان پروستات را معرفی کرد. ارائه‌ای که مبتنی بر گایدلاین‌های NCCN 2024 و تازه‌ترین مطالعات بالینی بود.

نقش پرتودرمانی در مراحل مختلف بیماری

دکتر عادلی با اشاره به طبقه‌بندی ریسک سرطان پروستات، راهبردهای درمانی را این‌گونه شرح داد:

بیماران کم‌خطر

پرتودرمانی (EBRT یا براکی‌تراپی) گزینه‌ای معادل جراحی
بر اساس مطالعه ProtecT، بقای کلی بین جراحی و پرتودرمانی تفاوت معناداری ندارد

بیماران با ریسک متوسط

تقسیم به زیرگروه‌های مساعد و نامساعد با کمک تست‌های ژنومی
توصیه به ترکیب پرتودرمانی و هورمون‌درمانی کوتاه‌مدت در گروه نامساعد

بیماران پرخطر

پرتودرمانی همراه با هورمون‌درمانی بلندمدت (۱۸ تا ۳۶ ماه) به‌عنوان استاندارد طلایی معرفی شد

مقایسه عوارض جراحی و پرتودرمانی

اختلال عملکرد جنسی

جراحی: ۴۰ تا ۶۰ درصد در دو سال
پرتودرمانی: ۳۰ تا ۵۰ درصد در پنج سال (با تأثیر بیشتر در صورت تجویز هورمون‌درمانی)

بی‌اختیاری ادرار

جراحی: ۱۰ تا ۲۰ درصد
پرتودرمانی: زیر ۵ درصد

عوارض روده‌ای

با تکنیک‌های نوین پرتودرمانی مانند IMRT/VMAT، به زیر ۱۰ درصد کاهش یافته‌اند

دکتر عادلی تأکید کرد انتخاب روش درمان باید با مشارکت فعال بیمار و در نظر گرفتن اولویت‌های فردی انجام شود.

تکنیک‌های نوین پرتودرمانی

SBRT

درمان در ۵ جلسه
نتایج مشابه پرتودرمانی ۸ هفته‌ای در بیماران کم‌ریسک (مطالعه HYPO-RT-PC)

براکی‌تراپی

انتخاب مناسب برای بیماران کم‌ریسک با پروستات کوچک
احتباس موقت ادراری در ۵ تا ۱۰ درصد موارد گزارش شده

پروتون‌تراپی

مزایای تئوریک دارد، اما هنوز شواهد کافی برای برتری آن نسبت به IMRT وجود ندارد

اهمیت تصویربرداری PSMA PET

افزایش دقت در طراحی درمان و تغییر حجم پرتودهی در ۱۷ درصد بیماران (مطالعه EMPIRE-1)
تشخیص متاستازهای پنهان قبل از شروع درمان نجات‌بخش
تأخیر در شروع هورمون‌درمانی با درمان الیگومتاستاتیک (مطالعات STOMP و ORIOLE)

توصیه‌های کلیدی به بیماران

پرتودرمانی می‌تواند در تمام مراحل بیماری موثر باشد؛ انتخاب شخصی‌سازی شده اهمیت دارد
درباره عوارض جنسی، ادراری و گوارشی صادقانه با بیمار گفتگو شود
استفاده از ابزارهای تصمیم‌گیری مشترک مانند PREDICT Prostate توصیه می‌شود

واکنش حضار

در بخش پرسش‌وپاسخ، متخصصان درباره استفاده از SBRT در بیماران پرخطر و نقش جراحی رباتیک سوالاتی مطرح کردند. پاسخ‌ها حاکی از آن بود که SBRT هنوز برای بیماران پرخطر توصیه نمی‌شود و مزایای جراحی رباتیک در کاهش عوارض درازمدت اثبات نشده است.

جمع‌بندی

در پایان، دکتر عادلی بر اهمیت همگامی علم روز با ارزش‌های بیمار تأکید کرد. رویکرد شخصی‌سازی‌شده در پرتودرمانی، نویدبخش درمانی ایمن‌تر و با کیفیت‌تر برای بیماران مبتلا به سرطان پروستات است.