روز جهانی هپاتیت؛ پیشگیری، تشخیص و درمان

به گزارش گروه بهداشت و درمان سرطان نیوز، روز جهانی هپاتیت، فرصتی است برای جلب توجه عمومی به بیماری‌ای که سالانه جان بیش از ۱.۱ میلیون نفر را می‌گیرد. هپاتیت به معنای التهاب کبد است و انواع ویروسی آن شامل A، B، C، D و E شایع‌ترین علت‌ها هستند. علاوه بر آن، مصرف الکل، برخی داروها و سموم نیز می‌توانند عامل هپاتیت باشند.

چرا هپاتیت یک تهدید جهانی است؟

• هپاتیت‌های B و C از مهم‌ترین علل بروز سیروز و سرطان کبد محسوب می‌شوند.

• حدود ۳۰۰ میلیون نفر در جهان ناقل مزمن هپاتیت B یا C هستند، اما بیشتر آن‌ها از این موضوع بی‌اطلاع‌اند.

• داروهای جدید ضدویروسی (Direct Acting Antivirals) می‌توانند تا ۹۵ درصد موارد هپاتیت C را درمان کنند، ولی هزینه و دسترسی همچنان مانعی جدی در کشورهای کم‌درآمد است.

راه‌های انتقال و پیشگیری

• هپاتیت A و E از طریق آب یا غذای آلوده منتقل می‌شوند؛ رعایت بهداشت فردی و واکسیناسیون، مؤثرترین راه پیشگیری است.

• هپاتیت‌های B، C و D عمدتاً از طریق خون، تماس جنسی محافظت‌نشده و انتقال از مادر به نوزاد منتقل می‌شوند.

• واکسن هپاتیت B در پیشگیری بسیار مؤثر است؛ ولی هنوز واکسنی برای هپاتیت C وجود ندارد.

توصیه‌های کلیدی برای پیشگیری:

• انجام تست‌های غربالگری منظم، به‌ویژه برای گروه‌های در معرض خطر مانند مصرف‌کنندگان تزریقی مواد، بیماران دیالیزی و کارکنان نظام سلامت

• واکسیناسیون همگانی علیه هپاتیت B، که در ایران از بدو تولد انجام می‌شود

• پرهیز از استفاده مشترک از وسایل شخصی مانند تیغ، ناخن‌گیر و مسواک

نقش سیستم‌های بهداشتی
سازمان جهانی بهداشت هدف حذف جهانی هپاتیت C را تا سال ۲۰۳۰ تعیین کرده است. این امر تنها با تأمین دارو، پوشش بیمه‌ای، افزایش آموزش عمومی و شکستن تابوهای اجتماعی بیماری امکان‌پذیر خواهد بود.
در ایران نیز شبکه‌های بهداشتی درمانی با اجرای برنامه‌های غربالگری و آموزش، گام‌های مهمی برداشته‌اند؛ با این حال نقش رسانه‌ها، مدارس، پزشکان خانواده و نهادهای مدنی در آگاه‌سازی مردم ضروری است.

سخن پایانی
هپاتیت بیماری‌ای است قابل پیشگیری و درمان، اما نادیده‌گرفتن آن می‌تواند به عوارضی همچون نارسایی کبد و سرطان منجر شود. در روز جهانی هپاتیت، با ترویج آگاهی، انجام آزمایش‌های غربالگری و حمایت از بیماران، می‌توانیم به سمت جهانی عاری از هپاتیت گام برداریم.

نویسنده: دکتر پوریا عادلی، متخصص رادیوانکولوژی