ملاحظات ویژه بیماران سرطانی در مواجهه با بیماری مرس

با توجه به هشدارهای اخیر کارشناسان بیماری‌های عفونی مانند دکتر مینو محرز درباره شیوع احتمالی بیماری مرس (MERS) در بازگشت حجاج و خطرات بالای این بیماری (با نرخ مرگ‌ومیر بیش از ۶۰٪)، بیماران سرطانی به عنوان یکی از آسیب‌پذیرترین گروه‌ها نیازمند توجه ویژه هستند. به عنوان پزشکی که روزانه با چالش‌های ایمنی این بیماران سروکار دارم، لازم می‌دانم نکات حیاتی زیر را متذکر شوم:

۱. آسیب‌پذیری بیماران سرطانی در برابر مرس

بیماران تحت درمان‌های فعال سرطان (شیمی‌درمانی، پرتودرمانی یا ایمونوتراپی) اغلب سیستم ایمنی ضعیفی دارند. حتی ویروس‌هایی که برای افراد عادی خطر متوسطی دارند، می‌توانند در این بیماران به عوارض شدید تنفسی، نارسایی اندام‌ها یا مرگ منجر شوند. مرس نیز با درگیری شدید ریوی، تهدیدی جدی برای آنان محسوب می‌شود.

۲. پرهیز از تماس با گروه‌های پرخطر

اگرچه انتقال مرس عمدتاً از طریق شتر (و نه انسان به انسان) گزارش شده، اما توصیه می‌کنم بیماران سرطانی در تماس نزدیک با حجاج بازگشته از کشور عربستان قرار نگیرند. پرهیز از روبوسی، دست دادن و حضور در اجتماعات شلوغ تا گذشت حداقل ۱۴ روز از بازگشت این افراد ضروری است.

۳. تشدید پروتکل‌های بهداشتی

• استفاده از ماسک‌های با کیفیت (ترجیحاً N95) در فضاهای عمومی جهت کاهش امکان ابتلا به انواع عفونت‌های تنفسی

• شست‌وشوی مکرر دست‌ها و ضدعفونی سطوح

• پرهیز از مصرف فرآورده‌های حیوانی مشکوک (مانند شیر شتر که عامل شناخته‌شده مرس است)

۴. هماهنگی با تیم درمانی

در صورت بروز علائم تنفسی (تب، سرفه، تنگی نفس) یا تماس با افراد آلوده، فوراً به پزشک معالج یا انکولوژیست خود اطلاع دهید. ممکن است نیاز به تعویق موقت درمان‌های سرکوب‌گر ایمنی یا اقدامات تشخیصی فوری باشد.

۵. واکسن‌ها و پیشگیری

متأسفانه هنوز واکسنی برای مرس وجود ندارد، اما بیماران سرطانی باید واکسن‌های توصیه‌شده دیگر (مانند آنفلوانزا و پنوموکوک) را به موقع دریافت کنند تا از بار عفونت‌های همزمان کاسته شود.

سخن پایانی

بیماری مرس هرچند فعلاً در ایران گزارش نشده، اما غفلت از آن می‌تواند به ویژه برای بیماران سرطانی فاجعه‌بار باشد. با رعایت احتیاط و افزایش آگاهی، می‌توان از بحران‌های غیرضروری پیشگیری کرد.

دکتر پوریا عادلی
متخصص رادیوانکولوژی