فرصت‌های طلایی دیپلماسی سلامت در آفریقا با تأکید بر رویداد اصفهان

 به گزارش گروه بهداشت و درمان سرطان نیوز، قاره آفریقا با جمعیتی بالغ بر ۱.۴ میلیارد نفر، رشد اقتصادی سریع (با میانگین ۴٪ در سال) و نیاز فزاینده به خدمات بهداشتی-درمانی، به یکی از کانون‌های استراتژیک دیپلماسی سلامت جهانی تبدیل شده است. حضور فعالان اقتصادی و نمایندگان کشور‌های آفریقایی در رویداد اخیر اصفهان گواهی بر این واقعیت است که ایران می‌تواند با بهره‌گیری از دیپلماسی سلامت، همزمان به اهداف اقتصادی، سیاسی و بهداشتی در این قاره دست یابد.

۱. ظرفیت‌های دیپلماسی سلامت ایران در آفریقا

الف) صادرات خدمات پزشکی و فناوری سلامت

آفریقا با کمبود شدید زیرساخت‌های بهداشتی (تنها ۲٪ از تخت‌های بیمارستانی جهان را دارد) و وابستگی ۹۰٪ به واردات دارو، بازار ایده‌آلی برای شرکت‌های ایرانی است.

نمونه موفق: حضور شرکت‌های دارویی ایرانی مانند برکت و شفا دارو در کشور‌هایی مانند سودان و کنیا نشان می‌دهد که محصولات باکیفیت و مقرون‌به‌صرفه ایران در حوزه تجهیزات پزشکی، به‌ویژه تجهیزات با تکنولوژی منحصر‌به‌فرد، می‌تواند جایگزین واردات از اروپا و هند شود.

نقش رویداد اصفهان: این رویداد بستری برای انعقاد تفاهم‌نامه‌های جدید با کشور‌هایی مانند نیجریه، غنا و آفریقای جنوبی بود که متقاضی انتقال فناوری تولید واکسن و تجهیزات پزشکی هستند.

ب) آموزش نیروی انسانی و توانمندسازی

ایران با داشتن دانشگاه‌های علوم پزشکی تراز اول (مانند دانشگاه علوم پزشکی اصفهان) می‌تواند برنامه‌های آموزشی مشترک برای پزشکان و پرستاران آفریقایی طراحی کند.

پیشنهاد عملیاتی: ایجاد «قطب آموزش سلامت ایران-آفریقا» در اصفهان با تمرکز بر رشته‌های پرنیاز مانند مبارزه با مالاریا، ایدز و سرطان و راه‌اندازی مراکز جامع درمان سرطان در آفریقا با بهره‌برداری از الگوی مجموعه‌هایی مانند مرکز رسا اصفهان.

ج) دیپلماسی واکسن و همکاری‌های چندجانبه

موفقیت ایران در تولید واکسن‌های کووید (مانند برکت و پاستور) می‌تواند به الگویی برای همکاری با سازمان‌های منطقه‌ای آفریقا مانند آفریقا یونیون تبدیل شود.

توصیه: استفاده از ظرفیت سازمان همکاری اسلامی (OIC) برای ایجاد شبکه توزیع واکسن در کشور‌های مسلمان آفریقا مانند سنگال و سومالی.

۲. رویداد اصفهان؛ نقطه عطف تعاملات ایران و آفریقا

حضور نمایندگان اقتصادی و سیاسی کشور‌های بزرگ و مؤثر قاره آفریقا در اصفهان نشان داد که:

علاقه به همکاری‌های سه‌جانبه (ایران-آفریقا-چین/روسیه) در حوزه ساخت بیمارستان و مراکز تحقیقاتی وجود دارد.

استان اصفهان با دارا بودن مراکز علمی و درمانی معتبر می‌تواند به هاب صادرات خدمات سلامت تبدیل شود.

۳. راهبرد‌های پیشنهادی برای مجلس و دولت

۱. تشکیل کارگروه ویژه دیپلماسی سلامت آفریقا در مجلس با مشارکت وزارت بهداشت و وزارت امور خارجه.

۲. تسهیل صدور ویزای سرمایه‌گذاران آفریقایی برای افزایش مبادلات.

۳. استفاده از ظرفیت رایزنان بهداشت در سفارتخانه‌های ایران برای شناسایی پروژه‌های کلیدی.

۴. برگزاری سالانه اجلاس سلامت ایران-آفریقا در اصفهان به‌عنوان پایگاه دیپلماسی سلامت با محوریت نظام پزشکی اصفهان.

سلامت، پل ارتباطی ایران و آفریقا

دیپلماسی سلامت نه‌تنها می‌تواند سودآوری اقتصادی برای شرکت‌های ایرانی داشته باشد، بلکه با بهبود تصویر ایران به‌عنوان حامی سلامت جهانی، راه را برای تعاملات سیاسی گسترده‌تر هموار می‌کند. رویداد اصفهان ثابت کرد که آفریقا مشتاق همکاری با ایران است؛ اکنون زمان تدوین «سند راهبردی حضور ایران در بازار سلامت آفریقا» است.