واکسن نانوپروتئینی؛ گام بزرگ کره جنوبی برای شکست سل

به گزارش گروه غذا و دارو سرطان نیوز، دانشمندان کره‌ای با تکیه بر فناوری نانو و مهندسی ژنتیک موفق به توسعه واکسنی ترکیبی و نوآورانه علیه بیماری سل شده‌اند که نتایج آن از لحاظ ایمنی و اثربخشی، بسیار فراتر از واکسن سنتی BCG ارزیابی شده است. این واکسن جدید بر پایه پروتئین‌های نوترکیب ساخته شده و از نانولوله‌های حساس به دما برای بهبود عملکرد و تأثیرگذاری استفاده می‌کند.

این دستاورد علمی در تاریخ ۱ آوریل ۲۰۲۵ در مجله معتبر بین‌المللی Cell Communication and Signaling منتشر شد و به عنوان نقطه عطفی در تلاش جهانی برای کنترل سل شناخته شده است.

این واکسن نانوپروتئینی بر پایه فناوری ژن‌تراپی طراحی شده و قادر به شبیه‌سازی آنتی‌ژن‌هایی شبیه به ویروس‌ها است. سیستم تحویل آن بر مبنای نانولوله‌های حساس به دما عمل می‌کند؛ این نانولوله‌ها در دمای اتاق به حالت جامد هستند و با ورود به بدن و رسیدن به دمای فیزیولوژیکی، به‌آرامی آنتی‌ژن‌ها را آزاد می‌کنند.

این فرآیند منجر به پاسخ ایمنی پایدارتر و طولانی‌تر نسبت به واکسن‌های سنتی می‌شود. این نانوذرات از اسید پلی‌لاکتیک (PLA) ساخته شده‌اند که ماده‌ای زیست‌تخریب‌پذیر و مورد تأیید سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) است.

بر اساس آزمایش‌های انجام‌شده، این واکسن توانست به‌طور مؤثر سلول‌های T را فعال کرده و پاسخ ایمنی قوی‌تری نسبت به واکسن BCG ایجاد کند. همچنین مشخص شد که این واکسن حتی از روش‌هایی که فقط تزریق آنتی‌ژن انجام می‌دهند، مؤثرتر است.

سل هنوز هم یکی از بیماری‌های عفونی مهم و چالش‌برانگیز در سطح جهان محسوب می‌شود. اگرچه واکسن BCG برای نوزادان کمتر از یک ماه توصیه می‌شود، اما در نوجوانان و بزرگسالان که بیش از ۹۰ درصد مبتلایان به سل را تشکیل می‌دهند، اثربخشی محدود دارد.

واکسن جدید می‌تواند نقطه عطفی در پیشگیری از سل در گروه‌های سنی وسیع‌تر باشد و مسیر توسعه واکسن‌های مؤثرتر را هموار کند.

آژانس کنترل و پیشگیری بیماری‌های کره اعلام کرده است که قصد دارد این فناوری نانو را نه‌تنها برای واکسن‌های پروتئینی، بلکه برای توسعه واکسن‌های mRNA و دیگر پلتفرم‌های نوین مورد استفاده قرار دهد.

رئیس مرکز حمایت از توسعه واکسن‌های عمومی کره، «کیم دوگئون»، نیز اعلام کرد: «ما در حال ساخت زنجیره‌ای از اجزای کلیدی واکسن شامل آدجوانت‌ها، پلتفرم‌ها و آنتی‌ژن‌های بهینه‌سازی‌شده هستیم تا با تکیه بر فناوری داخلی، به تهدیدات آینده در حوزه بیماری‌های عفونی به‌سرعت پاسخ دهیم.»