هند نخستین واکسن تب دانگ را تأیید کرد؛ QDENGA در سال ۲۰۲۷ وارد بازار می‌شود

سازمان کنترل‌کننده کل داروهای هند (DCGI) مجوز عرضه واکسن QDENGA (TAK-003)، محصول شرکت داروسازی ژاپنی Takeda Pharmaceutical را صادر کرد و این واکسن به نخستین واکسن تب دانگ تأییدشده برای استفاده در هند تبدیل شد.

شرکت تاکدا اعلام کرده است که پس از طی مراحل نهایی مجوزهای بازار، QDENGA در نیمه نخست سال ۲۰۲۷ در هند عرضه خواهد شد و در ابتدا از طریق مراکز درمانی بخش خصوصی در دسترس خواهد بود.

تب دانگ؛ یکی از سریع‌ترین بیماری‌های منتقله از طریق ناقلان

تب دانگ یک بیماری ویروسی منتقله از طریق پشه است و یکی از سریع‌ترین بیماری‌های در حال گسترش منتقله از طریق ناقلان در جهان محسوب می‌شود.

بر اساس اعلام سازمان جهانی بهداشت (WHO)، در سال ۲۰۲۴ بیش از ۱۴.۴ میلیون مورد ابتلا و ۱۱ هزار و ۲۰۱ مورد مرگ ناشی از تب دانگ در جهان ثبت شده است. در همین سال، هند ۲۳۲ هزار و ۴۲۵ مورد ابتلا و ۲۳۳ مورد مرگ ناشی از این بیماری را گزارش کرده است.

همچنین شرکت Takeda Biopharmaceuticals India اعلام کرده است که موارد گزارش‌شده تب دانگ در هند طی دو دهه گذشته ۱۱ برابر افزایش یافته است.

ویژگی‌های واکسن QDENGA

QDENGA برای محافظت در برابر هر چهار سروتیپ ویروس تب دانگ (DENV-1 تا DENV-4) طراحی شده و برای کودکان و بزرگسالان ۴ تا ۶۰ سال قابل استفاده است.

این واکسن به صورت دو دوز ۰.۵ میلی‌لیتری و با فاصله سه ماه تزریق می‌شود.

یکی از مهم‌ترین مزیت‌های QDENGA این است که صرف‌نظر از سابقه ابتلای قبلی به تب دانگ قابل استفاده بوده و نیازی به انجام آزمایش سرولوژی پیش از واکسیناسیون ندارد.

این ویژگی، آن را از Dengvaxia، واکسن شرکت Sanofi، متمایز می‌کند. واکسن Dengvaxia در هند مجوز مصرف ندارد و تنها برای افرادی که پیش‌تر به تب دانگ مبتلا شده‌اند توصیه می‌شود، زیرا در افراد فاقد سابقه ابتلا ممکن است خطر بروز تب دانگ شدید را افزایش دهد.

نتایج کارآزمایی بالینی

بر اساس نتایج مطالعه فاز سوم TIDES، واکسن QDENGA:

• ۸۰.۲ درصد اثربخشی در پیشگیری از موارد تب دانگ تأییدشده ویروس‌شناسی، یک سال پس از دریافت دوز دوم نشان داد.
• ۹۰.۴ درصد اثربخشی در کاهش بستری ناشی از تب دانگ تا ۱۸ ماه پس از واکسیناسیون داشت.

این واکسن تاکنون در ۴۳ کشور مجوز مصرف دریافت کرده است.

برنامه توسعه تولید

شرکت تاکدا اعلام کرده است که قصد دارد تا سال ۲۰۳۰ ظرفیت تولید جهانی QDENGA را به ۱۰۰ میلیون دوز در سال برساند.

این شرکت همچنین همکاری خود با شرکت هندی Biological E را ادامه می‌دهد؛ مشارکتی که هدف آن تولید سالانه تا ۵۰ میلیون دوز واکسن برای پاسخگویی به تقاضای جهانی است.

واکسن به تنهایی برای کنترل تب دانگ کافی نیست

Divya K.S.، متخصص بیماری‌های عفونی بیمارستان‌های Apollo، در گفت‌وگو با رویترز گفت که QDENGA می‌تواند شدت بیماری و میزان بستری را کاهش دهد، اما به‌تنهایی قادر به جلوگیری از وقوع همه‌گیری‌های تب دانگ نیست؛ زیرا تا زمانی که پشه ناقل بیماری در محیط وجود داشته باشد، انتقال ویروس ادامه خواهد داشت.

وی همچنین افزود که نگرانی‌های ایمنی ناشی از واکسن‌های نسل قبل و دشواری انتخاب داوطلبان مناسب برای مطالعات بالینی، از مهم‌ترین دلایل طولانی بودن فرآیند توسعه واکسن‌های تب دانگ است.