VRN10؛ امیدی جدید برای متاستاز مغزی HER2 مثبت پس از Enher2

نتایج فاز یک مطالعه داروی VRN10 که در تاریخ ۲ ژوئن ۲۰۲۶ در کنگره سالانه ASCO ۲۰۲۶ ارائه گردید، از دو منظر حائز اهمیت بالینی است. نخست آنکه این دارو در بیماران مبتلا به تومورهای HER2 مثبت که به Enher2   که قوی‌ترین آنتی‌بادی-داروی کونژوگه ضد HER2 محسوب می‌شود، مقاومت نشان داده بودند، نرخ کنترل بیماری ۸۳ درصدی را به ثبت رساند.

مشخصات بیماران واردشده به مطالعه

جمعیت مورد مطالعه شامل ۳۵ بیمار با میانگین سنی ۵۸ سال بود که همگی تومورهای HER2 مثبت یا دارای جهش HER2 داشتند و به طور میانگین ۴.۲ خط درمان قبلی را دریافت کرده بودند.

نتایج در بیماران مبتلا به سرطان پستان HER2 مثبت

از میان این بیماران، ۱۲ نفر مبتلا به سرطان پستان HER2 مثبت بودند که همگی پیش از ورود به مطالعه، درمان با Enher2 را با شکست مواجه شده بودند. نکته قابل توجه آنکه از میان این ۱۲ بیمار، در ۵ نفر (معادل ۴۱.۷ درصد) کاهش اندازه تومور مشاهده شد و بیماری در ۱۰ نفر (معادل ۸۳.۳ درصد) تحت کنترل قرار گرفت.

VRN10 و متاستاز مغزی؛ مهم‌ترین یافته مطالعه

دومین و شاید مهم‌ترین جنبه این مطالعه، نتایج در حیطه متاستاز مغزی بود.

نرخ کنترل بیماری داخل جمجمه‌ای

در میان ۸ بیمار قابل ارزیابی دارای متاستاز مغزی فعال (که پیشتر پرتودرمانی یا جراحی مغز دریافت نکرده بودند)، نرخ کنترل بیماری داخل جمجمه‌ای ۷۵ درصد گزارش شد.

یک نمونه بالینی امیدوارکننده

به عنوان نمونه، یک بیمار مبتلا به سرطان ریه با جهش HER2 که پس از درمان با Enher2 دچار پیشرفت بیماری و متاستازهای جدید مغزی شده بود، با دریافت VRN10 کاهش اندازه ضایعات مغزی را نشان داد و درمان را برای بیش از ۱۰ ماه بدون نیاز به مداخله موضعی ادامه داد.

پروفایل ایمنی VRN10 چگونه است؟

از نظر ایمنی، داروی VRN10 که یک مهارکننده خوراکی و برگشت‌پذیر تیروزین کیناز از نسل جدید است، مشخصه ایمنی قابل قبولی داشت.

عوارض جانبی گزارش‌شده

عوارض درجه سه و بالاتر در حدود ۶ درصد بیماران و عمدتاً به صورت اسهال گزارش شد.

عدم مشاهده سمیت قلبی و ریوی

نکته قابل توجه آنکه سمیت قلبی یا بینابینی ریه که از عوارض محدودکننده Enher2 محسوب می‌شوند، در این مطالعه مشاهده نگردید.

چرا نتایج VRN10 در متاستاز مغزی اهمیت دارد؟

با توجه به اینکه حدود ۳۰ تا ۵۰ درصد بیماران مبتلا به سرطان پستان HER2 مثبت متاستاتیک در طول بیماری دچار متاستاز مغزی می‌شوند و بسیاری از داروهای رایج به دلیل نفوذ ناکافی از سد خونی-مغزی در کنترل ضایعات داخل جمجمه‌ای ناتوان هستند، دستیابی به نرخ کنترل ۷۵ درصدی در این زیرگروه، امید تازه‌ای برای این بیماران ایجاد کرده است.

چالش درمان متاستاز مغزی در سرطان‌های HER2 مثبت

متاستاز مغزی همچنان یکی از مهم‌ترین عوامل کاهش بقا و کیفیت زندگی در بیماران مبتلا به سرطان پستان HER2 مثبت متاستاتیک محسوب می‌شود و توسعه داروهایی با توانایی عبور از سد خونی-مغزی از اولویت‌های مهم تحقیقات انکولوژی است.

محدودیت‌های مطالعه و چشم‌انداز آینده

البته نتایج این مطالعه هنوز در مراحل اولیه (فاز یک) است و نیاز به تأیید در کارآزمایی‌های بزرگ‌تر با طراحی رندومایز دارد.

آیا VRN10 می‌تواند استاندارد درمانی جدیدی شود؟

اگر نتایج مطالعات فاز ۲ و فاز ۳ نیز این یافته‌ها را تأیید کنند، VRN10 می‌تواند به یکی از مهم‌ترین گزینه‌های درمانی برای بیماران HER2 مثبت مقاوم به Enher2، به‌ویژه در حضور متاستاز مغزی، تبدیل شود.