پادلیپورفین VTP؛ انقلابی در حفظ کلیه برای سرطان دستگاه ادراری فوقانی با درجه پایین

دستاوردی نویدبخش در درمان سرطان‌های دستگاه ادراری فوقانی با درجه پایین (Low-Grade UTUC) در کنگره سالانه انجمن اورولوژی آمریکا (AUA 2026) در واشنگتن دی‌سی ارائه شد که می‌تواند افق درمانی این بیماران را دستخوش تحولی اساسی کند.

شرکت زیست‌فناوری ImPact Biotech در تاریخ ۱۶ مه ۲۰۲۶ از نتایج به‌روزرسانی‌شده کارآزمایی فاز ۳ مطالعه ENLIGHTED پرده برداشت که به بررسی اثربخشی و ایمنی پادلیپورفین، یک درمان فتودینامیک هدفمند عروقی (VTP)، پرداخته است.

 این یافته‌ها که در بزرگترین گردهمایی سالانه متخصصان اورولوژی جهان به اشتراک گذاشته شده، نشان می‌دهد که این روش می‌تواند به‌عنوان جایگزینی کم‌تهاجمی و ایمن برای جراحی برداشتن عضو (Nephroureterectomy)، نیاز برآورده‌نشده بیماران مبتلا به این سرطان نادر را پاسخ گوید.

پادلیپورفین VTP یک درمان ترکیبی متشکل از داروی حساس‌کننده به نور (پادلیپورفین) و یک لیزر فیبر نوری با نور مادون قرمز نزدیک است که به صورت درون‌مجرا از طریق یورتروسکوپی به تومور تابانده می‌شود.

 مکانیسم اثر آن بر پایه تخریب انتخابی عروق خونی تومور و نکروز بافتی استوار است، به گونه‌ای که بافت سالم اطراف حداکثر محافظت می‌شود. بر اساس نتایج ارائه‌شده با نقطه برش داده‌ها در ۲۰ آوریل ۲۰۲۶، از میان ۸۲ بیماری که درمان را آغاز کرده بودند، ۷۲ بیمار فاز ارزیابی اولیه (PRE) را به پایان رساندند و از این میان، نرخ پاسخ کلی (Overall Response Rate) به ۸۸ درصد رسید . نکته قابل توجه، دستیابی به پاسخ کامل (Complete Response) در ۷۰ درصد (۵۰ از ۷۲ بیمار) در پایان درمان بود. همچنین، ۱۸ درصد بیماران پاسخ نسبی (Partial Response) نشان دادند، به این معنا که تنها درصد اندکی از بیماران از این درمان سود نبردند.

اما شاید مهم‌ترین یافته این مطالعه، دوام پاسخ درمانی باشد. از میان ۲۱ بیماری که فاز درمان نگهدارنده (MTP) را کامل کرده بودند، ۸۵.۷ درصد (۱۸ بیمار) پاسخ کامل خود را حداقل تا ۱۲ ماه در ناحیه تحت درمان حفظ کردند.

\میانه طول مدت پاسخ (Duration of Response) نیز بر اساس پیگیری‌های موجود، ۲۳.۹ ماه گزارش شده است. این ارقام، در کنار نیمرخ ایمنی قابل قبول درمان، چشم‌انداز بالینی امیدوارکننده‌ای را ترسیم می‌کند. اکثر عوارض جانبی مشاهده‌شده، از جمله هماچوری و درد پهلو، از نوع درجه ۱ و ۲ بوده، عمدتاً به خود پروسه یورتروسکوپی مربوط می‌شدند و ظرف چند روز برطرف می‌شدند . وقوع عوارض جدی مرتبط با درمان نیز نادر و گذرا گزارش شد.

اهمیت این یافته‌ها از آنجا نشأت می‌گیرد که بیماران مبتلا به کارسینوم یوروتلیال با درجه پایین دستگاه ادراری فوقانی، اگرچه به ندرت با خطر مرگ ناشی از این سرطان مواجه‌اند، اما اغلب به دلیل دشواری مدیریت محافظه‌کارانه، تحت جراحی برداشتن کلیه و حالب قرار می‌گیرند که پیامدهای بلندمدت ناگواری نظیر کاهش عملکرد کلیه را به دنبال دارد.

 درمان با پادلیپورفین VTP، با ارائه گزینه‌ای مؤثر برای حفظ عضو، می‌تواند پاسخگوی این خلأ درمانی باشد. دکتر ایال موراگ، مدیر ارشد پزشکی ImPact Biotech، با اشاره به این نتایج اظهار داشت که داده‌های ارائه‌شده بار دیگر پتانسیل پادلیپورفین VTP را به‌عنوان یک گزینه درمانی جذاب و کم‌تهاجمی از طریق یورتروسکوپی برای بیماران مبتلا به UTUC با درجه پایین تقویت می‌کند.

این شرکت در نظر دارد تا اواخر سال جاری میلادی نتایج نهایی مطالعه را منتشر و تا سال ۲۰۲۷ درخواست مجوز قانونی خود را به سازمان‌های نظارتی ارائه کند . به گفته محققان، انتظار می‌رود در صورت تأیید نهایی نتایج، این روش به ابزاری جدید در جعبه ابزار متخصصان اورولوژی برای حفظ کلیه و ارتقای کیفیت زندگی بیماران تبدیل شود .