پیشرفت چشمگیر در درمان سرطان پیشرفته کیسه صفرا: تحلیل کارآزمایی POLCA-GB

به گزارش گروه سرطان، سرطان نیوز، سرطان کیسه صفرا یکی از بدخیمی‌های مهاجم با پیش‌آگهی ضعیف محسوب می‌شود، به‌ویژه در مراحل پیشرفته موضعی (T3/T4 یا N+). گزینه‌های درمانی مؤثر برای این بیماران محدود است و میزان بقا معمولاً پایین گزارش می‌شود. در سال‌های اخیر، تمرکز بر درمان‌های نئوادجوانت به‌منظور بهبود امکان جراحی کامل و افزایش بقا افزایش یافته است.

در کنگره جهانی ASCO 2025، نتایج کارآزمایی فاز III با عنوان POLCA-GB منتشر شد که به بررسی اثر افزودن پرتودرمانی همزمان به شیمی‌درمانی نئوادجوانت در این بیماران پرداخت. یافته‌ها نشان‌دهنده تحول قابل توجهی در نتایج درمانی بودند. در ادامه به بررسی ساختار مطالعه، نتایج کلیدی و تفسیرهای بالینی آن می‌پردازیم.

طرح مطالعه و روش‌شناسی

کارآزمایی POLCA-GB یک مطالعه فاز III تصادفی‌سازی شده بود که در دو بازوی درمانی اجرا شد:

• گروه کنترل: چهار سیکل شیمی‌درمانی نئوادجوانت با جمسیتابین و سیس‌پلاتین، سپس جراحی

• گروه مداخله (CRT): دو سیکل شیمی‌درمانی همراه با پرتودرمانی همزمان با دوز ۵۵–۵۷ گری در ۲۵ فرکشن، سپس جراحی

یافته‌های کلیدی

1. افزایش بقا (Overall Survival)

   1. گروه CRT: ۲۱.۸ ماه

   2. گروه کنترل: ۱۰.۲ ماه

   3. افزایش ۱۱۴ درصدی در بقا

   4. نرخ بقای ۵ ساله:

      • گروه CRT: ۲۸.۹٪

      • گروه کنترل: ۱۷٪

2. بقای بدون پیشرفت بیماری (Progression-Free Survival)

   • بهبود معنادار در گروه CRT نسبت به کنترل

3. تحمل‌پذیری درمان

   • میزان عوارض شدید در دو گروه مشابه بود

   • نشان‌دهنده ایمنی قابل‌قبول رژیم ترکیبی CRT

تفسیر بالینی

نتایج مطالعه POLCA-GB به شکل قابل‌توجهی از اثربخشی کمورادیوتراپی نئوادجوانت در سرطان پیشرفته کیسه صفرا حمایت می‌کنند:

• پرتودرمانی همزمان می‌تواند با کاهش حجم تومور و کنترل میکرومتاستازها، شانس جراحی R0 (برداشتن کامل تومور) را افزایش دهد.

• افزایش نرخ بقا تا نزدیک به ۲۲ ماه و نرخ بقای ۵ ساله حدود ۲۹ درصد، برای بیمارانی با این مرحله بیماری، پیشرفتی بی‌سابقه محسوب می‌شود.

• این یافته‌ها نشان می‌دهند که درمان چندوجهی (مولتی‌مودال) می‌تواند به درمان قطعی نزدیک‌تر شود.

چالش‌ها و سوالات باقی‌مانده

• آیا این نتایج در جمعیت‌های غیرآسیایی (به‌ویژه کشورهای با شیوع پایین‌تر این سرطان) نیز قابل تعمیم است؟

• آیا ترکیب کمورادیوتراپی با ایمونوتراپی می‌تواند اثربخشی را بیشتر افزایش دهد؟

• مطالعات بیشتری برای تعیین بهترین توالی درمانی و انتخاب بیمار مورد نیاز است.

جمع‌بندی و توصیه نهایی

مطالعه POLCA-GB مسیر جدیدی برای درمان سرطان پیشرفته کیسه صفرا گشوده است. افزودن پرتودرمانی همزمان به شیمی‌درمانی نئوادجوانت می‌تواند به عنوان یک استاندارد بالقوه جدید در نظر گرفته شود. با وجود نیاز به تأیید بیشتر توسط راهنماهای بین‌المللی مانند NCCN و ESMO، شواهد علمی از تغییر جدی در رویکرد درمانی حمایت می‌کنند.

نکته پایانی

مطالعه POLCA-GB نمونه‌ای از موفقیت درمان‌های چندوجهی در انکولوژی است. اجرای موفق این رویکرد نیازمند همکاری تنگاتنگ بین انکولوژیست‌ها، رادیوانکولوژیست‌ها، جراحان و متخصصین گوارش است تا حداکثر بهره‌وری از درمان حاصل شود.

نویسنده: دکتر پوریا عادلی متخصص رادیوانکولوژی