سرطان در کمین کودکان

به گزارش سرطان نیوز؛ ماه سپتامبر، ماه آگاهی‌رسانی سرطان کودکان است و به دلیل اهمیت این موضوع هر سال سعی می‌کنیم با اطلاع‌رسانی در این خصوص به همه یادآور شویم که توجه به این بیماری بسیار مهم است و اگر علائم سرطان کودک را بشناسیم می‌توانیم به تشخیص زودهنگام آن کمک کنیم.

در این ارتباط گفتگویی با دکتر پویا عادلی متخصص رادیو انکولوژی داشتیم که در ادامه می‌خوانیم.

آیا شیوع  سرطان در کودکان و بزرگسالان یکسان است؟

سرطان به عنوان یک بیماری علاوه بر بزرگسالان متاسفانه کودکان را نیز درگیر می‌نماید. این بیماری در رده سنی اطفال درتمام زمینه‌ها از جمله اتیولوژی، شیوع، روش‌های درمانی، عوارض درمان و همچنین نحوه تعامل با کودکان مبتلا به سرطان با گروه بزرگسالان تفاوت دارد.

سرطان‌های بالغین درطی پروسه‌های چند مرحله‌ای ایجاد شده واغلب طی سال‌ها و دهه‌ها رشد می‌نماید، ولی تومور‌های کودکان در دوره زمانی بسیار کوتاه تری ایجاد شده و رشد می‌نماید و نقش ژنتیک در مقایسه با عوامل محیطی در سرطان‌های اطفال پر رنگ‌تر است.

امید به زندگی در کودکان مبتلا به سرطان چقدر است؟

طول عمر بیماران مبتلا به سرطان در گروه سنی اطفال به مدد روش‌های جدید درمانی ازسال ۱۹۶۰ تا به امروز به صورت مداوم افزایش یافته است و به اسثنا مواردی همچون گلیوما‌های ساقه مغز که تقریبا همیشه کشنده هستند با بقای ۳ ماهه %۸۵ وبقای ۵ ساله %۷۵ دراین گروه سنی ازبیماران مواجه هستیم.

تفاوت نوع سرطان کودکان و بزرگسالان چیست؟

برخلاف بزرگسالان که باشیوع بیشتر سرطان‌هایی همچون پستان، پروستات، ریه ودستگاه گوارش درآن‌ها مواجه هستیم در گروه سنی اطفال لوسمی ها، تومور‌های مغزی و لنفوم هوچکین و نان هوچکین از شیوع بیشتری برخوردار هستند.


علاوه بر تفاوت‌های بافت شناختی تومور‌های اطفال ریسک ایجاد سرطان ثانویه و تحمل بافت‌های نرمال هم در گروه بالغین و اطفال متفاوت است. ریسک ایجاد تومور‌های ثانویه در گروه سنی اطفال با مداخلات همچون شیمی درمانی و رادیوتراپی افزایش می‌یابد و درصورت استفاده از هر مدالیته درمانی این افزایش به صورت تصاعدی خواهد بود، ریسک ایجاد تومور‌های ثانویه درسنین پایین ۶-۳ برابر بیشتر از کودکانی است که در دوران نزدیک به نوجوانی به سر می‌برند.


تومور‌های ثانویه به طور معمول در طی یک دوره پانزده ساله بعد از ابتلا توموراولیه و پایان درمان رخ داده و%۶۵ این تومور‌ها دربیمارانی که رادیوتراپی شده اند در داخل فیلد قبلی و %۲۰ در مجاورت آن رخ می‌دهد و %۱۵ موارد هم شاهد ظهور سرطان‌های ثانویه در مناطق دور دست هستیم. کوچکتر بودن سایز تومور وارگان‌های حیاتی در اطفال، حساسیت بیشتر برخی از ارگان‌های حیاتی به اشعه و دوز تحمل پایین‌تر این ارگان‌ها نسبت به بالغین در کنار امکان ثابت سازی کمتر بیماران گروه سنی اطفال از مشکلاتی است که پزشک متخصص رادیوانکولوژی در درمان این گروه از بیماران با آن مواجه است.


استفاده از روش IMRT اگر چه برخی معتقدند به علت اینکه در این روش حجم‌های بیشتری از بافت نرمال دوز کمتری دریافت خواهند کرد ونسبت به روش سه بعدی رادیوتراپی موجب افزایش بیشتر سرطان‌های ثانویه خواهد شد به علت امکان بهتر برای حفظ ارگان‌های حیاتی در این روش با درنظر گرفتن ملاحظات خاص برای گروهی از کودکان مبتلا به سرطان قابل استفاده است.

نکته قابل توجه دیگر درمورد سرطان‌های اطفال این است که نه تنها مرگ ومیر در کودکان مبتلا به سرطان در کشور‌های درحال توسعه بیشتر از کشور‌های پیشرفته است همه گیری کرونا باعث تشدید این شکاف بین کشور‌های پیشرفته و درحال توسعه شده است و طبق مطالعه‌ای که در دسامبر ۲۰۲۰ منتشر شده است به علت همه گیری کرونا تعداد زیادی از کودکان در این کشور‌ها تشخیص دیررس، تاخیر و یا قطع درمان خود را تجربه کرده اند.